Bir ziraat araştırma enstitüsünde, spesifik bir buğday çeşidinin verim potansiyelini incelemek amacıyla bir deney tasarlanmıştır. Araştırmacı; 3 farklı sulama yöntemini ve 4 farklı gübre dozunu araştırmasına dahil etmiş, homojen çevresel koşullara sahip 60 adet tarım parselini çalışma alanı olarak belirlemiştir. Oluşturulan her bir sulama ve gübre muamele kombinasyonu, tamamen şansa bağlı (rastgele) olarak 5'er adet parsele atanmıştır. Hasat dönemi geldiğinde, her bir parselin içinden rastgele 10'ar adet buğday başağı koparılmış, laboratuvar ortamında bu başakların tane ağırlıkları miligram cinsinden hassas olarak ölçülerek varyans analizine dahil edilmiştir.
Bu deney tasarımının temel bileşenleri ve yapısal varsayımları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi istatistiksel açıdan kesinlikle doğrudur?
- AÇalışmada ölçülen başak tane ağırlıkları araştırmanın "ana faktörünü" oluştururken, seçilen sulama yöntemleri ve gübre dozları bu faktörün alt "düzeyleridir".
- BAraştırmadaki "yanıt değişkeni" tarım parselleri olup, analize dahil edilen bağımsız değişkenlerin toplamda 12 farklı düzeyi (seviyesi) bulunmaktadır.
- Muamelelerin bağımsız olarak uygulandığı en küçük materyal olan tarım parselleri "deney birimi" iken, üzerinden ölçüm değerlerinin elde edildiği buğday başakları "gözlem birimi"dir.Cevap
- DSulama yöntemleri ve gübre dozları tarım parsellerine tamamen şansa bağlı olarak atandığı için, bu varyans analizinde yapısal olarak "tesadüfi (şansa bağlı) etki modeli" kurulması zorunludur.
- EHer bir parselden 10'ar adet başak örneği alınmış olması, deneydeki her bir muamele kombinasyonunun 50 kez tekrarlandığı (replikasyon sayısının 50 olduğu) anlamına gelir.