Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÖrnekleme Dışı Hatalar

Bir finansal düzenleme kurumu, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ) yenilikçi dijital ödeme sistemlerini kullanım düzeylerini belirlemek amacıyla bir saha araştırması tasarlamıştır. Araştırmanın yürütülmesi sürecinde aşağıdaki durumlar tespit edilmiştir:

I. Bütçe ve zaman kısıtları nedeniyle hedef kitlenin tamamına ulaşmak yerine Ticaret Odası sicil kayıtlarından tesadüfi olarak seçilen bir alt küme ile çalışılması sonucunda, örneklemden hesaplanan kullanım oranının kitledeki gerçek orandan farklı çıkması.
II. Sicil kayıtlarının son üç yıldır güncellenmemesi sebebiyle, yeni kurulan ve yenilikçi ödeme sistemlerini çok daha aktif kullanan teknoloji odaklı KOBİ'lerin seçim listesinde (çerçevede) hiç yer almaması.
III. Anket uygulanan işletme yöneticilerinin, 'dijital ödeme hacmi' sorusunu yalnızca banka kredi kartı işlemleri olarak yorumlaması ve mobil cüzdan gibi diğer yöntemlerle yapılan tahsilatları toplam hacme dahil etmemesi.

Bu araştırmada karşılaşılan I, II ve III numaralı durumların istatistiksel terminolojideki karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Örnekleme Hatası – Kapsam Hatası – Ölçüm HatasıCevap
  2. B
    Örnekleme Hatası – Cevapsızlık Hatası – İşleme Hatası
  3. C
    Kapsam Hatası – Örnekleme Hatası – Ölçüm Hatası
  4. D
    İşleme Hatası – Kapsam Hatası – Cevapsızlık Hatası
  5. E
    Örnekleme Hatası – Kapsam Hatası – Cevapsızlık Hatası

Cevap

Araştırmada karşılaşılan durumlar sırasıyla Örnekleme Hatası, Kapsam Hatası ve Ölçüm Hatası olarak sınıflandırılmalıdır.
Araştırmanın I. aşamasında tam sayım yapmamaktan kaynaklanan rastgele dalgalanma olan Örnekleme Hatası vurgulanmıştır. II. aşamada, çerçevenin hedef kitleyi eksik temsil etmesinden kaynaklanan sistematik bir Örnekleme Dışı Hata olan Kapsam Hatası belirtilmiştir. III. aşamada ise toplanan verinin, anketör/anket formu/katılımcı kaynaklı yanlış anlaşılma sonucunda gerçekten sapması durumu anlatılarak Ölçüm Hatası örneklendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
I. durumun istatistiksel niteliğini belirlemek.
Örnekleme Hatası.
Tam sayım yerine tesadüfi bir örneklem seçilmesinin doğal ve kaçınılmaz bir sonucu olarak ortaya çıkan, tahminin gerçek kitle değerinden rastgele dalgalanmalarla sapması durumu örnekleme hatasını (sampling error) ifade eder.
2
II. durumun neden olduğu hata kaynağını tespit etmek.
Kapsam Hatası.
Örnekleme çerçevesinin güncel olmaması nedeniyle, hedef kitleye ait bazı gözlem birimlerinin (yeni KOBİ'lerin) çerçeve dışında kalması ve dolayısıyla seçilme olasılıklarının sıfır olması durumu, örnekleme dışı hatalardan eksik kapsam hatasıdır (undercoverage).
3
III. durumdaki veri bozulmasının kök nedenini sınıflandırmak.
Ölçüm Hatası.
Anket formundaki sorunun yapısı veya katılımcının algısı nedeniyle, gerçekte olan değer ile beyan edilen değer arasında fark oluşması (yanlış yorumlayıp eksik tahsilat bildirme) bir ölçüm hatasıdır (measurement error).

Anahtar Kavram

Örnekleme Hatası ve Örnekleme Dışı Hata Türlerinin (Kapsam, Ölçüm, Cevapsızlık, İşleme) Ayırt Edilmesi
Bu soruyu puanla

Konular

Örnekleme Dışı Hatalar

Bu konudan daha fazla soru