Soru

Zorluk: OrtaÖrnekleme Dışı Hatalar

Bir üniversite yönetimi, kurumda öğrenim gören tüm öğrencilerin barınma koşullarından memnuniyetini ölçmek amacıyla bir saha araştırması planlamıştır. Araştırma ekibi, örnekleme çerçevesi olarak yalnızca üniversite kampüsü içindeki devlet yurtlarında kalan öğrencilerin güncel kayıt listesini temel almış ve örneklemi bu listeden rastgele seçmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen istatistikler, üniversitedeki tüm öğrencilerin barınma memnuniyeti olarak raporlanmıştır. Hedef kitle içinde yer alan ancak ailesinin yanında veya özel apartlarda kalan öğrencilerin veri çekilen listede hiç yer almaması nedeniyle araştırmada ortaya çıkan hata türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kapsam hatasıCevap
  2. B
    Örnekleme hatası
  3. C
    Cevapsızlık hatası
  4. D
    Ölçüm hatası
  5. E
    İşleme hatası

Cevap

Doğru cevap kapsam hatasıdır, çünkü hedef kitledeki belirli alt gruplar örnekleme çerçevesine hiç dâhil edilmemiştir.
Verilen senaryoda hedef kitle 'tüm öğrenciler' olmasına rağmen, araştırmanın çekildiği temel liste (çerçeve) yalnızca devlet yurdunda kalanları içermektedir. Bu durumda ailesiyle yaşayan veya özel evde kalan öğrencilerin araştırmaya seçilme ihtimali sıfırdır. İlgilenilen hedef kitle ile örneklemin çekildiği çerçevenin örtüşmemesi durumunda ortaya çıkan örnekleme dışı hata türüne 'kapsam hatası' adı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırmanın hedef kitlesini belirle.
Hedef kitle, 'üniversitede öğrenim gören tüm öğrenciler' olarak tanımlanmıştır.
Hatayı tespit etmek için araştırmanın kimleri kapsamak istediğini bilmek gerekir.
2
Örneklem seçiminde kullanılan çerçeveyi (listeyi) incele.
Sadece 'devlet yurtlarında kalan öğrencilerin kayıt listesi' kullanılmıştır.
Kullanılan liste ile hedef kitlenin örtüşüp örtüşmediği kontrol edilmelidir.
3
Hedef kitle ile çerçeve arasındaki uyumsuzluğu tanımla.
Ailesiyle veya evde kalan öğrenciler (hedef kitleye ait olmalarına rağmen) listede yoktur ve örnekleme seçilme şansları sıfırdır.
Çerçevede yer almayan birimlerin durumu örnekleme dışı hataların türünü belirler.
4
Hata türünü sınıflandır.
Hedef kitlenin tamamını kapsamayan çerçeve kullanımı, 'kapsam hatası' (eksik kapsam) oluşturur.
Çerçeve hataları istatistiksel terminolojide doğrudan kapsam hatası olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Örnekleme Çerçevesi ve Kapsam Hatası
Bu soruyu puanla