Sağlık Bakanlığına bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinin stok yönetim birimi, ameliya… — KPSS İstatistik

Sağlık Bakanlığına bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinin stok yönetim birimi, ameliyathane deposunda bulunan dört kritik sarf malzemesi için hem ABC analizi hem de VED (Hayati-Temel-Arzu Edilir) analizini birlikte kullanarak entegre bir stok kontrol politikası oluşturmak istemektedir. Malzemelere ait yıllık talep miktarları, birim maliyetleri ve uzman hekimler tarafından belirlenen VED sınıflandırma düzeyleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Malzeme Kodu	Yıllık Talep (Adet)	Birim Maliyet (TL)	VED Sınıfı
M-101	500	700	Hayati (V)
M-102	2.000	50	Temel (E)
M-103	7.000	5	Temel (E)
M-104	1.000	15	Arzu Edilir (D)

Toplam yıllık kullanım değerlerine göre standart kümülatif yüzdeler dikkate alındığında ( $A$ sınıfı için yaklaşık \%70-80, $B$ sınıfı için \%15-20, $C$ sınıfı için \%5-10 aralığı), bu malzemelerin sınıflandırılması ve uygulanması gereken stok kontrol politikasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

M-101 malzemesi, yıllık bütçedeki yüksek payı nedeniyle $A$ sınıfında yer alır; aynı zamanda hayati (V) önem taşıdığı için stok seviyeleri üst yönetim tarafından sürekli ve sıkı biçimde izlenmelidir.Cevap
B
Sınıflandırmada öncelikle yıllık talep miktarı esas alınması gerektiğinden, M-103 malzemesi $A$ sınıfına dahil edilmeli ve sürekli gözden geçirme sistemiyle takip edilmelidir.
C
ABC analizi sonuçlarından bağımsız olarak, VED analizinde 'Temel' (E) olarak nitelendirilen M-102 ve M-103 malzemeleri, hastanede en yüksek emniyet stoğu seviyesine sahip kalemler olmalıdır.
D
M-103 ve M-104 malzemeleri $C$ sınıfında yer aldığından, elde bulundurma maliyetini düşürmek için bu kalemlerde çok sık aralıklarla ve küçük partiler halinde sipariş verilmelidir.
E
Birim maliyeti en düşük olan M-103 malzemesi 'Temel' (E) özelliği taşısa dahi $C$ sınıfında kabul edildiğinden, siparişleri yalnızca stok tamamen tükendiğinde verilmelidir.

Cevap

Doğru seçenek, M-101 malzemesinin en yüksek yıllık değere sahip olduğu için A sınıfında yer aldığını ve hayati önemi sebebiyle en sıkı yönetim kontrolüne tabi tutulması gerektiğini belirten ifadedir.

M-101 malzemesi, yıllık

500 \times 700 = 350.000

TL kullanım değeri ile

500.000

TL'lik toplam depo bütçesinin

\%70

'ini oluşturur ve standart kurallara göre tartışmasız

A

sınıfındadır. Buna ek olarak, hekimler tarafından 'Hayati' (V) olarak işaretlenmiştir. Hem finansal olarak en büyük riski hem de sağlık hizmeti açısından en kritik önemi taşıdığı için stok kontrolünün en üst düzeyde (sürekli ve sıkı takip) yapılması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

Her bir malzemenin yıllık toplam kullanım değerini hesaplama.

M-101:

500 \times 700 = 350.000

TL
M-102:

2.000 \times 50 = 100.000

TL
M-103:

7.000 \times 5 = 35.000

TL
M-104:

1.000 \times 15 = 15.000

TL
Toplam Bütçe =

500.000

ABC analizinde malzemeler birim fiyata veya sadece talep miktarına göre değil, yıllık parasal hacimlerine göre değerlendirilir.

Malzemelerin toplam bütçe içindeki kümülatif paylarını bularak ABC sınıflarını belirleme.

M-101:

350.000 / 500.000 = \%70

(

A

Sınıfı)
M-102:

100.000 / 500.000 = \%20

(

B

Sınıfı)
M-103:

35.000 / 500.000 = \%7

(

C

Sınıfı)
M-104:

15.000 / 500.000 = \%3

(

C

Sınıfı)

Genel kural olarak toplam değerin \%70-80'ini oluşturan kalemler A sınıfı, \%15-20'sini oluşturanlar B, \%5-10'unu oluşturanlar ise C sınıfıdır.

ABC sınıflandırması ile VED analizini birleştirerek kontrol politikasını oluşturma.

M-101 malzemesi hem bütçenin büyük kısmını oluşturur (

A

sınıfı) hem de hastane için 'Hayati' (V) önemdedir. Bu entegre (A-V) matris konumu, en sıkı yönetim kontrolünü ve yüksek emniyet stoğunu gerektirir.

Entegre stok yönetiminde, hem finansal değeri yüksek hem de operasyonel olarak kritik olan parçalar üst yönetimin doğrudan ve sürekli denetimi altında olmalıdır.

Anahtar Kavram

ABC Analizi ve VED Matrisi Entegrasyonu

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru