Bir devlet yatırım projesinde lojistik operasyonları yürüten müdürlük, şantiyelerde kullanılan temel donanım malzemelerinin stok yönetimini optimize etmek amacıyla Toplam Envanter Maliyeti (TIC) analizi yapmaktadır. Bu analiz kapsamında; malzemelerin depoda fiziki olarak saklanması, sipariş evraklarının düzenlenip onaylanması, nakliye süreçleri ve stokta malzeme bulunmaması nedeniyle inşaatın duraksaması gibi süreçlerin maliyet etkileri incelenmektedir.
Envanter modellerinde yer alan temel maliyet kavramları ve sipariş sıklığı (belirli bir dönemde verilen sipariş sayısı) ile bu maliyetler arasındaki ilişkiler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ADepolanan malzemelerin hasar görme riski, depo ısıtma giderleri ve sermayenin fırsat maliyeti sipariş maliyetinin temel bileşenleridir ve sipariş miktarı arttıkça bu maliyetler azalır.
- BTedarikçi firmalarla yürütülen ihale süreçleri, faturalandırma ve gümrükleme işlemleri gibi idari harcamalar elde bulundurma maliyeti olup, stokta bekleyen ürün miktarıyla doğrusal olarak artar.
- Sipariş sıklığının artırılması, hazırlık ve sevkiyat gibi kalemleri içeren toplam sipariş maliyetini artırırken; ortalama stok seviyesini düşüreceği için depo kira ve sigorta gibi elde bulundurma maliyetlerini azaltır.Cevap
- Dİhtiyaç anında malzemenin stokta bulunmaması nedeniyle projenin gecikmesinden kaynaklanan sözleşme cezaları, sistemde doğrudan elde bulundurma maliyeti kalemi altında muhasebeleştirilir.
- EToplam envanter maliyetini minimize etmek isteyen bir kurum, tek seferde verilen sipariş miktarını küçültüp sipariş sıklığını artırmalıdır; çünkü sıklık arttıkça yıllık toplam sipariş maliyeti azalma eğilimi gösterir.
Cevap
Sipariş sıklığının artırılmasının toplam sipariş maliyetini artırıp, elde bulundurma maliyetlerini azalttığını ifade eden seçenek doğrudur.
Toplam Envanter Maliyeti (TIC) temel olarak elde bulundurma, sipariş verme ve yokluk maliyetlerinden oluşur. Sipariş sıklığı (yıllık sipariş sayısı) arttığında, her sipariş başına ödenen nakliye ve işlem masrafları daha çok tekrarlanacağı için toplam sipariş maliyeti artar. Buna karşılık, sık sipariş vermek işletmenin tek seferde daha az ürün sipariş etmesini gerektirir. Bu durum ortalama stok seviyesini düşürdüğü için depolama, sigorta ve fırsat maliyeti gibi elde bulundurma maliyetlerini doğrudan azaltır. Doğru seçenek, maliyet bileşenlerini ve aralarındaki bu ters ilişkiyi kavramsal olarak eksiksiz ifade etmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplam Envanter Maliyeti Bileşenleri ve Maliyet Ödünleşimi