Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTemel Kavramlar ve Envanter Maliyetleri

Bir kamu hastanesinin satın alma birimi, yıllık kullanım miktarı sabit ve belirli olan bir tıbbi sarf malzemesi için stok politikasını güncellemiştir. Hastane yönetimi, söz konusu ürünü tek seferde yüksek miktarlarda tedarik etmek yerine, yıl içindeki sipariş sıklığını artırarak daha küçük partiler hâlinde alım yapılmasına karar vermiştir.

Buna göre, yeni politikanın temel envanter maliyeti bileşenleri üzerindeki beklenen etkisi ve bu maliyetlerin tanımları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kurumun yıl içinde katlandığı toplam sipariş maliyeti artış gösterirken, ortalama stok düzeyi düşeceği için toplam elde bulundurma maliyeti azalacaktır.Cevap
  2. B
    Depo alanı tahsisi, sigorta ve malzemenin yıpranması gibi unsurları kapsayan sipariş maliyeti, stok miktarı azaldığı için düşecektir.
  3. C
    Satın alma sürecindeki evrak takibi, onay işlemleri ve nakliye gibi unsurları içeren elde bulundurma maliyeti, işlem sayısı arttığı için yükselecektir.
  4. D
    Sipariş sıklığının artırılması, her bir siparişin sabit maliyetini yıl içine dağıtacağından toplam sipariş maliyetini azaltacaktır.
  5. E
    Daha küçük partilerle alım yapılması, ürünün bitmesi ve talebin karşılanamaması durumunda ortaya çıkan elde bulundurma maliyetini doğrudan sıfıra indirecektir.

Cevap

Sipariş sıklığının artması durumunda toplam sipariş maliyetinin artacağını ve ortalama stokun düşmesiyle toplam elde bulundurma maliyetinin azalacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, klasik envanter teorisindeki temel ödünleşimi (trade-off) yansıtmaktadır. Yıllık talep sabit olduğunda sipariş sıklığının artırılması, daha fazla sipariş operasyonu yapılacağı anlamına gelir ve bu durum evrak, onay, nakliye hazırlığı gibi işlem başı maliyetlerin katlanarak toplam sipariş maliyetinin artmasına yol açar. Buna karşılık, aynı yıllık talebi daha çok parçaya bölmek tek seferde alınan parti miktarını (Q) küçültür. Depoda aynı anda tutulan ürün miktarı (ortalama stok) azaldığı için, depolama, sigorta ve bağlanan sermaye gibi unsurlardan oluşan toplam elde bulundurma maliyeti azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Envanter maliyeti bileşenlerinin (sipariş maliyeti, elde bulundurma maliyeti ve elde bulundurmama maliyeti) tanımlarını ve neleri kapsadıklarını analiz et.
Sipariş maliyeti evrak, nakliye, onay gibi alım başına sabit giderleri; elde bulundurma maliyeti ise depo, sigorta, fire ve sermaye bağlama gibi stoku tutma giderlerini kapsar.
Seçeneklerdeki kavram yanılgılarını ve yanlış maliyet eşleştirmelerini elemek için.
2
Sipariş sıklığının (yılda verilen sipariş sayısının) artırılmasının matematiksel ve mantıksal sonuçlarını değerlendir.
Sipariş sayısı artarsa, sipariş verme işlemi daha sık tekrarlanacağı için 'toplam sipariş maliyeti' yükselir.
Sipariş maliyeti ile sipariş sıklığı arasındaki doğru orantılı ilişkiyi belirlemek için.
3
Artan sipariş sıklığının parti büyüklüğü (Q) ve ortalama stok düzeyi (Q/2) üzerindeki etkisini incele.
Yıllık talep sabitken sık sipariş vermek, her siparişte daha az ürün (küçük parti) alınması demektir. Bu durum ortalama stok düzeyini düşürür ve 'toplam elde bulundurma maliyetini' azaltır.
Toplam elde bulundurma maliyetindeki değişimi tespit ederek doğru ilişkiyi kurmak için.

Anahtar Kavram

Envanter Sistemlerinde Toplam Maliyet Bileşenleri ve Maliyetler Arası Ödünleşim (Trade-off)
Bu soruyu puanla

Konular

Temel Kavramlar ve Envanter Maliyetleri

Bu konudan daha fazla soru