Soru

Zorluk: OrtaKentleşmenin İtici Nedenleri

Kentleşme kuramları bağlamında kırsal nüfusu yerleşik olduğu mekandan koparan ve kentsel alanlara yönelten faktörler; itici, çekici ve iletici nedenler olarak sınıflandırılmaktadır. İtici nedenler, genel olarak kırsal alanın sosyo-ekonomik yapısındaki olumsuzlukları veya yapısal değişimleri ifade etmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan kırsal kesimin kendi iç dinamiklerinden kaynaklanan bir "itici neden" olarak kabul edilir?

  1. A
    Kentsel alanlarda sanayi ve hizmet sektöründeki istihdam olanaklarının çeşitlenmesi
  2. Tarım arazilerinin miras hukuku çerçevesinde parçalanarak ekonomik verimliliğini yitirmesiCevap
  3. C
    Şehir merkezlerinde sunulan uzmanlaşmış sağlık ve modern eğitim hizmetlerine erişim kolaylığı
  4. D
    Ulaşım ve haberleşme teknolojilerindeki gelişmelerin bölgeler arası fiziksel hareketliliği artırması
  5. E
    Kentsel yaşamın sunduğu sosyal güvence olanaklarının ve özgürlük alanlarının genişliği

Cevap

Tarım arazilerinin miras yoluyla parçalanarak aile geçimini sağlayamaz hale gelmesi, kırsal alanın sosyo-ekonomik yapısından kaynaklanan temel bir itici nedendir.
Tarım topraklarının miras yoluyla sürekli bölünmesi, her bir parselin bir ailenin geçimini sağlayamayacak kadar küçülmesine (ekonomik ölçeğin altına düşmesine) neden olur. Bu durum, kırsal nüfus için tarımı bir geçim kaynağı olmaktan çıkararak onları kente göç etmeye mecbur bırakan, doğrudan kırsal kökenli bir 'itici' faktördür.

Adım Adım Çözüm

1
Göç faktörlerini kategorize etme
İtici nedenlerin kırsal alanın (kaynak noktasının) olumsuzluklarını, çekici nedenlerin ise kentsel alanın (varış noktasının) avantajlarını temsil ettiği saptanır.
Sorunun kökünde istenen 'itici neden' kavramının sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Seçenekleri mekan odağına göre analiz etme
Ekonomik verimliliğin azalması ve toprağın parçalanması durumunun kırsal alana özgü yapısal bir sorun olduğu belirlenir.
İtici nedenlerin kaynağı mutlaka kırsal alanın kendisi olmalıdır.

Anahtar Kavram

Kentleşmenin İtici Nedenleri (Push Factors)

Daha Fazla Pratik

Kentleşmenin 'itici' ve 'çekici' nedenleri arasındaki farkı daha iyi anlamak için 1950 sonrası Türkiye'de tarımda makineleşmenin etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla