Türkiye’nin kırsal toplumsal yapısında, tarımda kapitalistleşme ve piyasaya eklemlenme süreçlerine rağmen, klasik beklentilerin aksine küçük aile işletmelerinin (küçük meta üreticiliği) kitlesel bir tasfiyeye uğramadığı ve mülksüzleşme sürecinin sınırlı kaldığı görülmektedir. Sosyolojik literatürde bu durum, hane halkı emeğinin esnekliği ve piyasa rasyonalitesinden farklı bir işleyiş mantığına sahip olmasıyla açıklanmaktadır.
Buna göre, küçük meta üreticiliğinin pazar ekonomisinin baskıları karşısında proleterleşmeye karşı direnç göstererek varlığını sürdürebilmesini sağlayan temel dinamik aşağıdakilerden hangisidir?
- Üretim sürecinde hane halkı emeğinin 'ücretli emek' maliyeti olarak hesaplanmaması ve geçimlik ihtiyaçlar karşılandığı sürece pazar fiyatlarındaki düşüşe rağmen üretime devam edilebilmesiCevap
- BTarımsal mülkiyetin hızla kutuplaşması sonucu küçük üreticilerin mülksüzleşerek büyük toprak sahiplerine bağımlı birer işçi haline gelmesi
- CKırsal kesimde dikey hareketlilik kanallarının tamamen kapalı olması nedeniyle bireylerin başka bir sınıfa geçme imkanı bulamaması
- DGeleneksel köy yapısındaki mekanik dayanışmanın, teknolojik gelişmeleri ve pazar ilişkilerini toplumsal çatışma yaratmadan bünyesine dahil etmesi
- EKırsal yoksulluğun mutlak bir seviyeye ulaşmasıyla hane halkının piyasadan tamamen çekilip sadece geçimlik üretim yapan kapalı bir birime dönüşmesi
Cevap
Üretim sürecinde hane halkı emeğinin bir maliyet kalemi olarak görülmemesi ve yaşamın sürdürülmesi ilkesinin kar maksimizasyonunun önüne geçmesi
Doğru seçenek, küçük meta üreticiliğinin piyasa rasyonalitesinden farklı olan 'hane ekonomisi' mantığını vurgular. Kapitalist bir firmanın aksine, küçük üretici hane halkı emeğini nakdi bir maliyet olarak görmez. Pazar fiyatları düşse bile, aile bireyleri daha fazla çalışarak (emek yoğunlaşması) veya tüketimlerini kısarak toplam geliri korumaya çalışır. Bu 'esneklik', küçük üreticinin kar amacı güden büyük işletmelerin rekabet edemeyeceği düşük fiyat seviyelerinde dahi ayakta kalmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Küçük Meta Üreticiliğinin Sürekliliği (Persistence of Petty Commodity Production)
Tahmini Süre:2m 0s