Roland Robertson tarafından sosyoloji literatürüne kazandırılan 'küyerelleşme' (glocalization) kavramı, küresel olanın yerel süzgeçten geçerek yeniden üretilmesini ve bu iki ölçeğin birbirini dışlamak yerine iç içe geçmesini ifade eder. Ancak bu hibritleşme süreci, toplumsal değişme kuramları perspektifinden bakıldığında farklı güç dinamikleri üzerinden tartışılmaktadır.
Küreselleşmenin toplumsal ve siyasal etkileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu süreci 'çatışmacı' (eleştirel) bir perspektifle analiz ederek küyerelleşmenin ve ulus-devletin dönüşümünün ardındaki temel motivasyonu açıklamaktadır?
- Küyerelleşme, küresel sermayenin yerel direnç noktalarını kırmak ve pazara nüfuz etmek için kullandığı stratejik bir ambalajlama yöntemidir; ulus-devletin zayıflaması ise sermayenin denetimsiz tahakkümüne zemin hazırlar.Cevap
- BKüyerelleşme süreci, yerel kültürlerin küresel ölçekte tanınma şansını artırarak toplumsal bütünleşmeyi evrensel bir düzeye taşır ve kültürler arası çatışmaları dengeleyen işlevsel bir rol oynar.
- CUlus-devletin geleneksel yetkilerini uluslararası kuruluşlara devretmesi, bürokratik rasyonalizasyonun bir sonucu olup toplumsal sorunların daha uzmanlaşmış ve verimli bir şekilde çözülmesini sağlayan evrimsel bir adımdır.
- DKüresel kültürün yayılmasıyla ortaya çıkan homojenleşme, yerel kültürlerin 'kültürleşme' (acculturation) süreciyle birbirini zenginleştirmesini sağlar ve toplumsal tabakalaşma arasındaki uçurumları doğal yollarla kapatır.
- EKüreselleşme sürecinde yaşanan toplumsal huzursuzluklar, maddi teknolojinin hızına manevi kültürün ayak uyduramamasından kaynaklanan bir kültürel gecikme durumudur ve zamanla denge yeniden tesis edilecektir.
Cevap
Küyerelleşmeyi küresel sermayenin yerel pazarlara sızma stratejisi olarak gören ve ulus-devletin güç kaybını çok uluslu şirketlerin tahakkümüyle ilişkilendiren seçenek doğrudur.
Doğru cevap olan ifade, küreselleşmeyi ve onun bir alt boyutu olan küyerelleşmeyi, 'kültürel bir zenginlik' değil, sermayenin yerel pazarlara sızmak için geliştirdiği pragmatik bir yöntem (stratejik ambalajlama) olarak görür. Ayrıca ulus-devletin egemenlik alanının daralmasını, toplumsal ilerleme veya rasyonelleşme olarak değil, sermayenin denetimden kaçma çabası olarak niteler ki bu tam anlamıyla Çatışmacı Kuram'ın (Conflict Theory) yaklaşımıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Çatışmacı Perspektif ve Küreselleşme Eleştirisi