Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMeşruiyet Kavramı ve Krizleri

Siyaset teorisinde meşruiyet (legitimacy) ile yasallık (legality) arasındaki ayrım, modern siyasal sistemlerin istikrarı açısından kritiktir. Max Weber'in rasyonel-yasal otorite modelinde iktidar rızasını yazılı kurallardan alırken, Seymour Martin Lipset meşruiyeti, yönetilenlerin mevcut siyasal kurumların toplum için en uygun yapılar olduğuna dair besledikleri inanç olarak tanımlar. Buna göre, hukuki prosedürlerin eksiksiz yerine getirildiği bir yönetimde bile toplumsal rızanın çözülmesine ve bir 'meşruiyet krizi' doğmasına yol açan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Siyasal sistemin kurumlarının ve değerlerinin, toplumun geniş kesimleri tarafından artık haklı ve doğru olarak görülmemesiCevap
  2. B
    Hükümetin aldığı idari kararların, anayasa mahkemesi veya diğer yüksek yargı organları tarafından usul yönünden iptal edilmesi
  3. C
    Karizmatik bir liderin vefatı sonrasında bürokratik hiyerarşinin rasyonel-yasal otorite ilkelerine göre yeniden yapılandırılamaması
  4. D
    Mevcut iktidarın seçim sistemindeki teknik boşlukları kullanarak parlamentoda anayasal çoğunluğu elde etmesi
  5. E
    Geleneksel otorite tipinden rasyonel-yasal otoriteye geçiş sürecinde yazılı hukuk kurallarının toplum tarafından henüz içselleştirilmemiş olması

Cevap

Siyasal sistemin kurumlarının ve değerlerinin, toplumun geniş kesimleri tarafından artık haklı ve doğru olarak görülmemesi durumu meşruiyet krizinin temelini oluşturur.
Siyasal sistemin kurumlarının ve değerlerinin artık haklı ve doğru görülmemesi seçeneği meşruiyetin sosyolojik ve psikolojik boyutuna odaklanır. Lipset'e göre meşruiyet, sistemin 'en uygun' olduğu inancıdır. Bu inanç ortadan kalktığında, sistem yasal prosedürlere uysa dahi yönetilenler nezdinde haklılığını yitirir ve bu durum meşruiyet krizine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Weber ve Lipset'in meşruiyet yaklaşımlarını karşılaştır.
Weber rasyonel-yasal otoritede yasallığa (kurallara uygunluk) vurgu yaparken, Lipset meşruiyeti toplumsal bir 'inanç' ve 'uygunluk' meselesi olarak görür.
Meşruiyet ve yasallık arasındaki kavramsal farkı anlamak için bu iki yaklaşımın ayrıştırılması gerekir.
2
Yasallık (Legality) kavramının sınırlarını belirle.
Yasallık, iktidarın eylemlerinin mevcut pozitif hukuk kurallarına uygun olmasıdır; ancak bu durum her zaman halkın gönüllü itaatini garanti etmez.
Hukuka uygunluk (yasallık) ile toplumsal kabul (meşruiyet) her zaman örtüşmeyebilir.
3
Meşruiyet krizinin kaynağını analiz et.
Meşruiyet krizi, halkın sistemin ahlaki haklılığına olan inancını yitirmesiyle (effectiveness ve legitimacy kaybı) ortaya çıkar.
Soruda sorulan 'yasallığa rağmen kriz' durumu ancak toplumsal inanç kaybıyla açıklanabilir.

Anahtar Kavram

Meşruiyet ve Yasallık Ayrımı ile Meşruiyet Krizi

İpuçları

1
Meşruiyetin sadece kağıt üzerindeki kurallar değil, halkın zihnindeki 'haklılık' duygusu olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Siyasal sistemin 'etkinliği' (effectiveness) ile 'meşruiyeti' arasındaki farkı ve bunların birbirini nasıl beslediğini incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Meşruiyet Kavramı ve Krizleri

Bu konudan daha fazla soru