Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKentleşmenin Çekici Nedenleri

Kentleşme kuramlarında göç olgusu; kırsal alanın yaşamı zorlaştıran 'itici' (push) nedenleri ile kentsel alanın cazibesini artıran 'çekici' (pull) nedenleri arasındaki etkileşimle açıklanır. Çekici nedenler, sadece kentin nesnel olanaklarını değil, aynı zamanda bireyin kente yüklediği anlam ve beklentileri de kapsar.

Buna göre, kentleşmeyi tetikleyen 'çekici nedenler'in (pull factors) niteliği ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

  1. A
    Kentsel alanlarda eğitim, sağlık ve kültür hizmetlerinin uzmanlaşmış bir çeşitlilik sunması, bireyin kentsel mekanı bir refah ve kişisel gelişim alanı olarak kodlamasını sağlayan rasyonel bir çekim unsurudur.
  2. B
    Bireyin kırsal alandaki 'atfedilmiş statü' (ascribed status) sisteminden kaçarak kentsel mekanın sunduğu 'anonimlik' ve 'edinilmiş statü' (achieved status) imkanlarına yönelmesi, kentin sosyo-psikolojik çekici gücünü yansıtır.
  3. C
    Kamu yatırımlarının kentsel merkezlerde yoğunlaşması sonucu oluşan altyapı gelişmişliği, kırsal nüfus üzerinde 'gösteriş etkisi' (demonstration effect) yaratarak kentsel yaşam tarzına duyulan özlemi ve çekimi artırır.
  4. Tarım topraklarının miras yoluyla parçalanarak verimliliğinin düşmesi ve geleneksel üretim biçimlerinin kâr marjının azalması, kentsel sanayinin işgücü talebini besleyen yapısal bir çekici faktördür.Cevap
  5. E
    Kentsel yaşamın sunduğu fırsatların kitle iletişim araçlarıyla idealleştirilmesi, kentin çekim gücünü gerçek istihdam kapasitesinden bağımsızlaştırarak gelişmekte olan ülkelerde 'sahte kentleşme' (pseudo-urbanization) olgusuna zemin hazırlar.

Cevap

Tarım topraklarının verimliliğinin düşmesi ve miras yoluyla parçalanması, kentin sunduğu bir avantaj değil, kırsalın yarattığı bir zorunluluk olduğu için 'itici neden' (push factor) kategorisindedir.
Tarım topraklarının parçalanması, verimliliğin düşmesi ve geleneksel üretimin kârsızlaşması tamamen kırsal alanın yapısal sorunlarıdır. Bu sorunlar bireyi bulunduğu yerden uzaklaşmaya zorladığı için literatürde 'itici nedenler' (push factors) arasında sınıflandırılır. Seçenekte bu durumun 'çekici faktör' olarak nitelendirilmesi temel bir kavramsal hatadır.

Adım Adım Çözüm

1
Göçü tetikleyen itici ve çekici nedenlerin kaynağını analiz et.
İtici nedenler kırsal alanın (gönderen bölge) olumsuzluklarını, çekici nedenler kentsel alanın (varış bölgesi) cazibesini ifade eder.
Kavramsal ayrımı netleştirmek için nedenin mekansal kaynağını belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerde sunulan faktörleri bu ayrım üzerinden değerlendir.
Hizmet çeşitliliği, statü değişimi, kamu yatırımları ve yaşam tarzı idealleştirmesi kent kaynaklıdır (çekici). Ancak tarım topraklarının verimsizleşmesi kırsal kaynaklıdır (itici).
Hatalı olan değerlendirmeyi bulmak için kategorizasyon hatası yapan seçeneği tespit etmek gerekir.
3
Kentsel sanayinin işgücü talebi ile kırsaldaki çözülme arasındaki ilişkiyi kur.
Kırsaldaki çözülme (itici neden), kentteki işgücü talebiyle birleşir ancak bu çözülmenin kendisi bir çekici neden değildir.
Bireyi göçe zorlayan tarımsal sorunların 'çekici faktör' olarak nitelenmesi kuramsal bir hatadır.

Anahtar Kavram

İtici ve Çekici Nedenlerin Ayrımı (Push-Pull Factors)

Daha Fazla Pratik

Kentleşmenin itici nedenlerini incelerken 'tarımda makineleşme' ve 'gizli işsizlik' kavramlarının kırsal yapıdaki çözülme üzerindeki etkilerine odaklanabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kentleşmenin Çekici Nedenleri

Bu konudan daha fazla soru