Soru

Zorluk: ZorBüyükşehir Belediyesi Mali Yapısı ve Gelirleri

5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca; büyükşehir belediye sınırları içerisinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından ayrılan paylar ve bu payların dağıtım esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Büyükşehir belediyelerine ayrılan %6\%6'lık payın %60\%60'ı doğrudan ilgili büyükşehir belediyesine aktarılırken, kalan %40\%40'lık kısım büyükşehir belediyeleri arasında nüfus ve yüzölçümü esasına göre dağıtılmak üzere bir havuzda toplanır.Cevap
  2. B
    Büyükşehir belediye sınırları içindeki ilçe belediyelerine genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamından ayrılan %4,5\%4,5'lik payın tamamı doğrudan ilgili ilçe belediyesinin hesabına aktarılır.
  3. C
    Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde yapılan vergi tahsilatından %1\%1 oranında il özel idaresi payı ayrılmaya devam eder ve bu tutar valilik emrindeki yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına aktarılır.
  4. D
    Büyükşehir belediyeleri, kendi sınırları içerisindeki ilçe belediyelerinin tahsil ettiği Emlak Vergisi ve Çevre Temizlik Vergisi gibi öz gelirlerin %10\%10'unu her ay büyükşehir payı olarak kesme yetkisine sahiptir.
  5. E
    Genel bütçe vergi gelirlerinden büyükşehir belediyeleri için ayrılan %6\%6'lık payın tamamı, herhangi bir kesinti veya havuz sistemi uygulanmaksızın doğrudan tahsilatın yapıldığı büyükşehir belediyesine ödenir.

Cevap

Büyükşehir belediyelerine ayrılan payın %60'ının doğrudan ilgili belediyeye verilmesi, %40'ının ise ortak bir havuzda toplanması doğru uygulamadır.
Doğru ifade, büyükşehir belediyelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları %6\%6'lık payın %60\%60'ının doğrudan ilgili belediyeye aktarıldığını, geri kalan %40\%40'lık kısmın ise tüm büyükşehir belediyeleri arasında paylaştırılmak üzere bir havuz hesabında toplandığını belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyükşehir belediyesi toplam payını belirle
%6
5779 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir sınırları içindeki net tahsilatın %6\%6'sı büyükşehir payı olarak ayrılır.
2
Payın dağıtım oranlarını analiz et
%60 doğrudan, %40 havuz
Kanun, yerel kapasite ve bölgeler arası dengeyi korumak için payın bir kısmını doğrudan verip bir kısmını havuzda toplar.
3
İlçe belediyesi payı ile ilişkisini kur
İlçe payı %4,5'tir ve bunun %10'u büyükşehre gider.
Büyükşehir belediyesinin mali yapısı, hem doğrudan tahsilat payından hem de ilçe paylarından gelen aktarımlardan oluşur.

Anahtar Kavram

Büyükşehir Belediyesi Pay Dağılım Mekanizması (5779 Sayılı Kanun)
Bu soruyu puanla