Soru

Zorluk: ZorMilli Savunma, Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Kurulu

Türkiye Cumhuriyeti'nin milli güvenlik politikalarının belirlenmesi ve silahlı kuvvetlerin teşkilat yapısı, yürürlükteki anayasal metinde özel olarak düzenlenmiş ve son yıllarda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne uyumlu hale getirilmiştir.

Buna göre, yürütme organının temel unsurlarından olan Milli Savunma teşkilatı ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) yapılanması hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Savaş halinde Cumhurbaşkanlığı namına Genelkurmay Başkanı tarafından yerine getirilen Başkomutanlık makamı, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığının ayrılmaz bir parçasıdır ve doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.
  2. B
    Milli güvenliğin tesis edilmesinden ve silahlı kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı yürütme yetkisini elinde bulunduran Cumhurbaşkanı, doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur.
  3. C
    Silahlı Kuvvetlerin komutanı olan ve Cumhurbaşkanı tarafından atanan Genelkurmay Başkanı, anayasal düzenleme gereğince görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur.
  4. Milli Güvenlik Kurulu toplantılarının gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları, ilgili bakanlar, Genelkurmay Başkanı ve iç güvenliğin asli unsuru olan Jandarma Genel Komutanının önerileri dikkate alınarak bizzat Cumhurbaşkanınca düzenlenir.Cevap
  5. E
    Cumhurbaşkanının başkanlığında olağan olarak iki ayda bir toplanan Milli Güvenlik Kurulunun oturumlarına, Cumhurbaşkanının katılamadığı zorunlu durumlarda Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlık eder.

Cevap

Jandarma Genel Komutanının MGK gündeminin belirlenmesinde öneri yetkisine sahip olduğunu belirten seçenek yanlıştır.
Milli Güvenlik Kurulu (MGK) gündemi, 1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı ile ilgili bakanların önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir. Jandarma Genel Komutanının kurul gündeminin belirlenmesinde herhangi bir anayasal öneri yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Jandarma Genel Komutanının öneri yetkisine sahip olduğunu belirten ifade anayasaya açıkça aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan Başkomutanlık makamının temsil ve kullanım usullerini incelemek.
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamadığı ve Cumhurbaşkanınca temsil edildiği, savaşta ise Genelkurmay Başkanınca yerine getirildiği tespit edilir. Bu ifade doğrudur.
Anayasanın 117. maddesi açıkça bu kuralı düzenlemektedir.
2
Cumhurbaşkanının ve Genelkurmay Başkanının hukuki ve siyasi sorumluluklarını değerlendirmek.
Cumhurbaşkanının TBMM'ye karşı, Genelkurmay Başkanının ise Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu olduğu görülür. Bu ifadeler güncel anayasa hükümleridir ve doğrudur.
Anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin yürütme yapısı bu şekilde kurgulanmıştır.
3
Milli Güvenlik Kurulu'nun toplanma usulü ve gündeminin belirlenme şartlarını analiz etmek.
MGK'ya Cumhurbaşkanının yokluğunda Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlık edeceği kuralı doğrudur. Ancak gündemin belirlenmesinde Jandarma Genel Komutanının önerisinin dikkate alınacağı ifadesi yanlıştır.
Jandarma Genel Komutanı anayasa değişikliği ile MGK üyeliğinden çıkarılmıştır ve gündem belirleme sürecinde anayasal bir rolü kalmamıştır.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulunun Yapısı ve Milli Savunma Teşkilatı
Bu soruyu puanla