Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Mallarının Hukuki Özellikleri

Mülkiyeti bir ilçe belediyesine ait olan ve fiilen "Belediye Gençlik ve Kültür Merkezi" olarak kullanılan bir taşınmazla ilgili olarak; belediyeden ihale bedelini tahsil edemeyen bir alacaklı firma bu binanın haczini talep etmiş, aynı zamanda belediye yönetimi de borçları ödeyebilmek amacıyla binayı mevcut haliyle (kamu hizmetine tahsisli durumdayken) özel bir şirkete satmak için idari işlem başlatmıştır.

Kamu mallarının hukuki rejimi dikkate alındığında, bu taşınmazla ilgili uygulanmak istenen haciz ve satış işlemleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    Söz konusu bina belediyenin tapulu mülkü olduğundan idarenin özel malı hükmündedir; bu nedenle hem haczedilmesi hem de satılması hukuka uygundur.
  2. Bina, fiilen bir kamu hizmetine özgülendiğinden "hizmet malı" niteliğinde bir kamu malıdır; dolayısıyla idarenin borçlarından dolayı haczedilemez ve üzerindeki tahsis durumu kaldırılmadan devredilemez.Cevap
  3. C
    Kamu mallarının haczedilemezliği kuralı gereği binaya haciz konulamaz; ancak idare, mülkiyet hakkına dayanarak binayı kamu hizmetiyle yükümlü kalmak şartıyla özel kişilere satabilir.
  4. D
    Taşınmazın kamu malı olması satışına engel teşkil etmez; ancak alacaklı firmanın talebi doğrultusunda üzerine haciz konulabilmesi için öncelikle mahkemeden karar alınması zorunludur.
  5. E
    Bina kamu yararına tahsis edilmiş bir mal olduğundan satılması ve devredilmesi kural olarak mümkün değildir; fakat idarenin özel hukuk sözleşmelerinden doğan ticari borçları nedeniyle haczedilebilir.

Cevap

Fiilen kamu hizmetinde kullanılan binalar kamu malı (hizmet malı) sayıldığından haczedilmeleri ve tahsis kararı kaldırılmadan satılmaları mümkün değildir.
Kamu idarelerine ait taşınmazların hukuki statüsü kullanılış biçimlerine göre belirlenir. Olaydaki Gençlik ve Kültür Merkezi, fiilen bir kamu hizmetine özgülendiği için 'hizmet malı' türünde bir kamu malıdır. Kamu malları, kamu hizmetlerinin sürekliliği ilkesi gereği hiçbir surette haczedilemez (5393 sayılı Belediye Kanunu m.15/son fıkra da bunu özel olarak düzenler). Aynı şekilde kamu malları 'devredilemezlik' ilkesine tabidir; satılabilmeleri veya devredilebilmeleri için öncelikle yetkili organ kararıyla kamu hizmetine tahsis durumlarının ortadan kaldırılması ve idarenin özel malı statüsüne geçirilmesi gerekir. Doğru seçenek bu iki temel özelliği eksiksiz olarak ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Taşınmazın hukuki statüsünü belirlemek.
Gençlik ve Kültür Merkezi olarak kullanılan bina, idarenin bir kamu hizmetini yürütmek için özgülediği "hizmet malı" niteliğindedir. Hizmet malları kamu malları kategorisinde yer alır.
Bir taşınmazın hukuki rejimini saptamak için öncelikle onun idarenin özel malı mı yoksa kamu malı mı olduğunu tespit etmek gerekir.
2
Kamu mallarının haczedilebilirlik durumunu değerlendirmek.
Kamu malları (hizmet malları, orta malları, sahipsiz mallar) kanun gereği idarenin hiçbir borcundan dolayı haczedilemez.
Haciz yasağı, kamu hizmetinin kesintisiz olarak yürütülmesi ilkesinin bir sonucudur.
3
Kamu mallarının satılabilirlik durumunu incelemek.
Kamu malları kural olarak devredilemez ve satılamaz (feragat edilemezlik/devredilemezlik kuralı). Ancak yetkili organ tarafından üzerindeki tahsis kaldırılarak idarenin özel malı haline getirilirse satışı mümkün olabilir. Olayda tahsis kaldırılmadan, mevcut haliyle satış planlanmaktadır ki bu hukuka aykırıdır.
Kamu malının hukuki statüsü devam ettiği sürece özel mülkiyete ve ticari işlemlere konu edilemeyeceğini göstermek için.

Anahtar Kavram

Kamu Mallarının Hukuki Özellikleri (Haczedilemezlik ve Devredilemezlik)
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Mallarının Hukuki Özellikleri

Bu konudan daha fazla soru