Soru

Zorluk: Çok zorYetki Genişliği İlkesi

19821982 Anayasası'nda düzenlenen 'yetki genişliği' ilkesinin; idarenin bütünlüğü, tüzel kişilik ve mali rejim kavramları çerçevesinde değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal olarak tam ve doğrudur?

  1. Vali, yetki genişliği kapsamında işlem yaparken devlet tüzel kişiliği adına hareket ettiğinden, bu işlemlerden doğan tüm hak ve borçlar devlete ait olur; maliyetler genel bütçeden karşılanır ve merkezin vali üzerindeki hiyerarşik denetim yetkisi saklı kalır.Cevap
  2. B
    Merkezi idarenin taşra teşkilatındaki karar alma süreçlerini hızlandırmak amacıyla vali ve kaymakamlara tanınan bu yetki, idari vesayet denetiminin hiyerarşik denetime dönüşmesini sağlayarak yerel kamu hizmetlerinde etkinliği artırır.
  3. C
    Yetki genişliği ilkesi uyarınca tesis edilen işlemler, il bazında sonuç doğurduğu için il özel idaresinin bir tasarrufu sayılır ve bu işlemlerden kaynaklanan tazminat davalarında husumet il özel idaresi tüzel kişiliğine yöneltilir.
  4. D
    Bu ilke, taşradaki idari birimlere merkeze danışmadan karar alma yetkisi verirken onlara sınırlı bir kamu tüzel kişiliği bahşettiği için, valinin bu kapsamdaki harcamaları merkezden bağımsız bir yerel bütçeden karşılanır.
  5. E
    Yetki genişliği, anayasal bir ilke olarak valinin merkezi idareden tamamen bağımsız ve özerk hareket etmesine olanak tanıyarak, yerinden yönetim ilkesinin merkezi idare içindeki en somut yansıması olarak kabul edilir.

Cevap

Vali, yetki genişliği kapsamında işlem yaparken devlet tüzel kişiliği adına hareket ettiğinden, bu işlemlerden doğan tüm hak ve borçlar devlete ait olur; maliyetler genel bütçeden karşılanır ve merkezin vali üzerindeki hiyerarşik denetim yetkisi saklı kalır.
Doğru olan ifade, yetki genişliğinin tüm temel unsurlarını kapsar: Sadece valinin yetkili olması, işlemin devlet tüzel kişiliği adına yapılması, mali yükün genel bütçeye ait olması ve denetimin hiyerarşi (tek tüzel kişilik içi denetim) kapsamında kalması ilkenin hukuksal doğasını tam yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Yetki sahibi makamı belirle.
Yetki genişliği 19821982 Anayasası uyarınca sadece valilere tanınmıştır.
Kaymakam veya diğer taşra amirlerinin bu yetkiyi kullanması anayasal olarak mümkün değildir.
2
İşlemin hukuki aidiyetini (tüzel kişilik) analiz et.
İşlem, devlet tüzel kişiliği adına tesis edilir.
Yetki genişliği, merkezi idarenin (devletin) taşra birimindeki bir yetkisidir; ayrı bir kamu tüzel kişiliği (belediye, il özel idaresi vb.) oluşturmaz.
3
Mali ve idari sonuçları değerlendir.
Giderler genel bütçeden karşılanır ve denetim hiyerarşiktir.
İşlem devletin olduğu için kasa da devletin kasasıdır (Genel Bütçe). Aynı tüzel kişilik içinde denetim her zaman hiyerarşidir, idari vesayet değildir.

Anahtar Kavram

Yetki Genişliği'nin Hukuki ve Mali Niteliği

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet ile hiyerarşi arasındaki temel farkları, tüzel kişilik ayrımı üzerinden tekrar inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla