Çevre biliminde "canlı küre" olarak tanımlanan biyosfer; yeryüzünde atmosferin alt katmanlarını, hidrosferin tamamını ve litosferin (yer kabuğu) üst kısımlarını kapsayan, canlı yaşamının sürdürülebildiği dinamik bir kuşaktır. Biyosferin yapısı ve canlıların yeryüzündeki dağılım özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Biyosferdeki canlı yaşamı dikey yönde sınırsız olmayıp; atmosferde yükseldikçe azalan oksijen ve sıcaklık, litosferde ise artan basınç ve sıcaklık gibi fiziksel etmenler nedeniyle yeryüzüne yakın dar bir "aktif kuşak"ta yoğunlaşmıştır.Cevap
- BLitosfer tabakası biyosferin en kalın ve en yoğun canlı barındıran kısmını oluşturur; yer kabuğunun en derin noktalarından magmaya kadar olan tüm alanlar kalıcı yaşam alanı (habitat) olarak kabul edilir.
- CKarasal biyomların sınıflandırılmasında temel belirleyici faktör suyun kimyasal bileşimi ve tuzluluk oranıyken; sucul biyomlarda sınıflandırma sadece baskın bitki örtüsü türlerine göre yapılır.
- DBiyosfer içerisindeki biyolojik çeşitlilik ve toplam biyokütle; güneş ışığı, yağış ve sıcaklık gibi iklimsel değişkenlerden etkilenmeksizin yeryüzünde homojen bir dağılım sergiler.
- EAtmosferin stratosfer ve mezosfer gibi üst katmanları, barındırdıkları yoğun ozon ve oksijen gazları sayesinde birçok kuş ve mikroorganizma türü için ideal ve kalıcı bir yaşam alanı sağlar.
Cevap
Biyosferdeki canlı yaşamı dikey yönde sınırlı olup, fiziksel etmenler nedeniyle yeryüzüne yakın dar bir aktif kuşakta yoğunlaşmıştır.
Biyosfer, yeryüzünün her noktasında aynı yoğunlukta yaşam barındırmaz. Atmosferin üst sınırlarında düşük basınç, oksijen yetersizliği ve yoğun radyasyon; litosferin derinliklerinde ise yüksek sıcaklık ve basınç yaşamı imkansız kılar. Bu nedenle yaşam, yeryüzünün yaklaşık metre altı ve üstünü kapsayan, biyofiziksel olarak en elverişli olan dar bir 'aktif kuşak'ta toplanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Biyosferin Dikey Sınırları ve Aktif Yaşam Kuşağı