Soru

Zorluk: ZorHakimler ve Savcılar Kurulu (HSK)

Türkiye Cumhuriyeti anayasal sisteminde adli ve idari yargı mensuplarının mesleğe kabul, atama, nakletme ve disiplin işlemlerini yürüten Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) yapısı ve işleyişi hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Kurul; on üç üyeden oluşur, iki daire hâlinde çalışır ve Kurul Başkanı olan Adalet Bakanı dairelerin çalışmalarına katılamaz.Cevap
  2. B
    Kurul; yargı bağımsızlığını en üst düzeyde sağlamak amacıyla yirmi iki asıl ve on iki yedek üyeden oluşacak şekilde yapılandırılmış olup üç daire hâlinde çalışır.
  3. C
    Kurulun başkanı olan Adalet Bakanı ve tabii üyesi olan Adalet Bakanlığı İlgili Bakan Yardımcısı, her iki dairenin de olağan toplantılarına bizzat katılarak oy kullanma yetkisine sahiptir.
  4. D
    Kurul üyeliğine seçilenler arasından 'asıl üye' statüsünü kazananlar Türkiye Büyük Millet Meclisince, yedek üyeler ise Cumhurbaşkanınca kura yöntemiyle belirlenir.
  5. E
    Kurulun; meslekten çıkarma cezası, yer değiştirme cezası ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarına ilişkin tüm kararlarına karşı yargı yolu açıktır.

Cevap

Kurulun 13 üyeden oluştuğunu, 2 daire hâlinde çalıştığını ve Adalet Bakanı'nın daire çalışmalarına katılamayacağını belirten seçenek doğrudur.
2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile Hâkimler ve Savcılar Kurulunun üye sayısı 13 olarak, daire sayısı ise 2 olarak yeniden düzenlenmiştir. Ayrıca 1982 Anayasası'nın 159. maddesinin amir hükmü gereğince, Kurulun başkanı olan Adalet Bakanı, Kurul bünyesinde faaliyet gösteren dairelerin çalışmalarına katılamaz. Bu nedenle yapı ve işleyişe dair verilen bu bilgiler bütünüyle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
HSK'nın güncel üye ve daire sayısını tespit etmek.
2017 Anayasa değişikliği ile HSK 13 üyeden oluşmakta ve 2 daire hâlinde çalışmaktadır. 22 asıl üye ve 3 daireli yapı mülga olmuştur.
Eski (2010) ve yeni (2017) anayasal düzenlemeler arasındaki farkları ayırt edebilmek için.
2
Adalet Bakanının Kurul içindeki yetki sınırlarını analiz etmek.
Adalet Bakanı Kurulun başkanıdır (Genel Kurula başkanlık eder) ancak Anayasa Madde 159 uyarınca dairelerin çalışmalarına katılamaz.
Bakanın yürütme erki temsilcisi olarak yargısal nitelik taşıyan daire toplantılarındaki konumunu belirlemek için.
3
HSK üyeliğinde asıl/yedek ayrımını ve yargı yoluna açıklık durumunu kontrol etmek.
Güncel yapıda asıl/yedek üye ayrımı yoktur ve HSK'nın sadece 'meslekten çıkarma' cezasına karşı yargı yolu açıktır.
Seçeneklerdeki çeldirici ifadelerin (tüm cezalara yargı yolunun açık olması veya yedek üye varlığı) anayasaya uygunluğunu doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Hâkimler ve Savcılar Kurulunun Yapısı ve İşleyişi (2017 Değişiklikleri)
Bu soruyu puanla