Kamu politikası analizinde kullanılan Oyun Teorisi Modeli çerçevesinde, aktörlerin stratejik etkileşimleri ve rasyonel tercihleri incelenmektedir. İki komşu kamu kurumunun (A ve B Belediyeleri), ortak bir su havzasını koruma ya da sanayi yatırımı için kullanma konusunda birbirlerinden bağımsız ancak birbirlerini etkileyen kararlar almaları gerekmektedir. Tarafların birbirlerine güvenmedikleri ve bağlayıcı bir iş birliği yapamadıkları bir ortamda; her iki belediyenin de riskten kaçınmak adına kendi bireysel çıkarlarını korumaya odaklanarak, toplumsal refahı maksimize eden "koruma-koruma" seçeneği yerine her iki tarafın da daha az kazançlı çıktığı bir noktada dengeye ulaşmaları durumu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- Aktörlerin riskten kaçınmak amacıyla "en kötü durumlar içinden en iyiyi" (maximin) seçmeye odaklanmaları sonucunda, toplumsal refahın altında bir alt-optimum dengede (Mahkumlar İlemi) karar kılınması.Cevap
- BOyunun "sıfır toplamlı" bir yapıda olması nedeniyle, bir kurumun çevresel kazancının diğerinin ekonomik kaybına tam olarak eşitlendiği ve toplam toplumsal faydanın sabit kaldığı bir statüko durumu.
- CKarar vericilerin tüm alternatifleri ve sonuçlarını eksiksiz bildikleri "rasyonel-kapsamlı model" uyarınca, her zaman toplumsal faydayı en üst düzeye çıkaran Pareto optimumuna ulaşmaları.
- DKurumlar arası etkileşimin "artırımcı model" mantığıyla ilerlemesi sebebiyle, aktörlerin stratejik hamleler yerine sadece geçmiş bütçe dönemlerine benzer küçük adımları tercih etmesi.
- ESürecin bir "örgütel anarşi" ortamında gerçekleşmesi nedeniyle, çözüm önerilerinin sorunlarla mantıksal bir sıra takip etmeksizin "çöp kutusu modeli" uyarınca tesadüfen eşleşmesi.
Cevap
Aktörlerin riskten kaçınmak amacıyla "en kötü durumlar içinden en iyiyi" (maximin) seçmeye odaklanmaları sonucunda, toplumsal refahın altında bir alt-optimum dengede (Mahkumlar İlemi) karar kılınması.
Oyun teorisinde Mahkumlar İlemi (Prisoner's Dilemma), rasyonel aktörlerin iş birliği yapamadıklarında, her ikisinin de daha iyi bir durumda olabileceği bir seçenek varken, karşılıklı güvensizlik ve riskten kaçınma (maximin stratejisi) nedeniyle daha kötü bir sonuçta (Nash dengesi) uzlaşmalarını açıklar. Bu durum kamu politikalarında çevresel koruma gibi kolektif eylem gerektiren alanlarda sıkça görülür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mahkumlar İlemi ve Nash Dengesi