Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBiyolojik Çeşitlilik (Biyoçeşitlilik)

19921992 Rio Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (BC\cSBÇS), biyolojik kaynaklar üzerindeki "insanlığın ortak mirası" yaklaşımını sona erdirerek devletlerin kendi kaynakları üzerindeki "egemenlik hakları" ilkesini tescil etmiştir. Türkiye, Avrupa-Sibirya, Akdeniz ve İran-Turan fitocoğrafik bölgelerinin kesişme noktasında bulunması ve N.I.VavilovN.I. Vavilov tarafından belirlenen önemli gen merkezlerine ev sahipliği yapması nedeniyle genetik çeşitlilik açısından dünya ölçeğinde kritik bir öneme sahiptir.

Buna göre, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi terminolojisi ve Türkiye’deki biyoçeşitlilik yönetimi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yerinde (in-situ) koruma, türlerin evrimsel gelişimlerini sürdürebilmeleri ve genetik uyum kapasitelerini korumaları için temel yöntemdir; Türkiye'deki "Gen Yönetim Alanları" bu stratejinin dünyadaki öncü örneklerindendir.Cevap
  2. B
    Biyolojik çeşitliliğin en temel düzeyi olan genetik çeşitlilik, yalnızca belirli bir türün tek bir popülasyonu içindeki varyasyonu ifade eder; popülasyonlar arası genetik farklar tür çeşitliliği kategorisine girer.
  3. C
    Türkiye’nin yüksek endemizm oranı, biyocoğrafik çeşitlilikten ziyade türlerin ekolojik nişlerini daraltarak çevre direncini tamamen ortadan kaldırmış olmalarıyla doğrudan ilişkilidir.
  4. D
    Rio Sözleşmesi, genetik kaynakların korunmasını sadece ekolojik bir gereklilik olarak görmüş; bu kaynakların kullanımından doğan faydaların paylaşımı konusunu tamamen ulusal politikalara bırakmıştır.
  5. E
    Gurbette (ex-situ) koruma yöntemleri, türlerin doğal ortamdaki tehditlerden izole edilerek yapay seçilim yoluyla daha dirençli hale gelmesini sağladığı için biyoçeşitlilik yönetiminde en yüksek hiyerarşide yer alır.

Cevap

Yerinde (in-situ) koruma stratejisinin evrimsel süreçleri desteklemesi ve Türkiye'deki Gen Yönetim Alanları uygulamasının bu doğrultudaki önemi doğrudur.
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, türlerin doğal habitatlarında korunmasını (in−situin-situ) evrimsel uyum yeteneğinin devamı için öncelikli şart koşar. Türkiye'de uygulanan Gen Yönetim Alanları (GYAGYA), özellikle yabani genetik kaynakların kendi ekosistemlerinde dinamik olarak korunmasını sağlayan, uluslararası literatürde de kabul görmüş en ileri koruma modelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Rio Sözleşmesi'nin (BC\cSBÇS) temel felsefesini analiz et.
Sözleşme, devletlerin egemenlik haklarını tanırken, koruma faaliyetlerinde "yerinde korumayı" (in−situin-situ) asıl, "gurbette korumayı" (ex−situex-situ) destekleyici olarak tanımlar.
Evrimsel süreçlerin ve genetik çeşitliliğin doğal seçilim yoluyla devamı ancak doğal habitatlarda mümkündür.
2
Türkiye'nin genetik çeşitlilik potansiyelini ve yönetim modellerini değerlendir.
Türkiye, pek çok tarım bitkisinin gen merkezidir. Bu amaçla oluşturulan "Gen Yönetim Alanları" (GYAGYA), yabani akrabaların ve yerel çeşitlerin kendi doğal ortamlarında korunmasını sağlar.
Türkiye'nin biyoçeşitlilik politikasındaki en özgün ve başarılı uygulamalardan biridir.
3
Genetik çeşitlilik kavramının kapsamını kontrol et.
Genetik çeşitlilik, bir türün popülasyonları içindeki ve arasındaki genetik varyasyonu ifade eder.
Tür çeşitliliği ise belirli bir bölgedeki türlerin zenginliği ile ilgilidir, genetik varyasyonla karıştırılmamalıdır.

Anahtar Kavram

Biyoçeşitlilik Düzeyleri ve In-situ Koruma Stratejisi

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin Ulusal Biyoçeşitlilik Stratejisi ve Eylem Planı (UBSEP) ile genetik kaynaklar üzerindeki yasal düzenlemeleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Biyolojik Çeşitlilik (Biyoçeşitlilik)

Bu konudan daha fazla soru