Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÇevre Direnci ve Taşıma Kapasitesi

Ekolojik dengenin korunması ve kentsel kaynak yönetimi açısından kritik öneme sahip olan popülasyon dinamikleri; biyotik potansiyel, çevre direnci ve taşıma kapasitesi gibi temel kavramlarla açıklanmaktadır. Bir popülasyonun içinde bulunduğu çevrenin olanakları dahilinde barınabileceği en yüksek birey sayısı ile bu sayıya ulaşılmasını zorlaştıran sınırlayıcı faktörler arasındaki ilişki düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Popülasyon yoğunluğu taşıma kapasitesine yaklaştıkça çevre direnci artar ve popülasyonun büyüme hızı yavaşlar.Cevap
  2. B
    Çevre direnci, popülasyonun taşıma kapasitesine yaklaşmasıyla birlikte azalarak bireylerin hayatta kalma şansını artıran bir etkendir.
  3. C
    Taşıma kapasitesi, bir popülasyonun sınırsız bir biçimde artma ve yayılma eğilimini ifade eden net büyüme oranının sayısal karşılığıdır.
  4. D
    Bir bölgedeki taşıma kapasitesine ulaşıldığında çevre direnci sıfırlanır ve popülasyonun artış hızı biyotik potansiyel düzeyine çıkar.
  5. E
    Çevre direnci, popülasyonun biyotik potansiyelini destekleyerek taşıma kapasitesinin üzerine çıkılmasını sağlayan dışsal faktörlerin toplamıdır.

Cevap

Popülasyon yoğunluğu taşıma kapasitesine yaklaştıkça çevre direnci artar ve popülasyonun büyüme hızı yavaşlar.
Ekolojik sistemlerde popülasyonlar sonsuza kadar geometrik hızla büyüyemezler. Birey sayısı arttıkça besin, su ve alan gibi kaynaklar azalır; atıklar birikir ve hastalıklar yayılır. Bu olumsuz faktörlerin tamamına 'çevre direnci' denir. Popülasyon yoğunluğu, ekosistemin barındırabileceği maksimum sınır olan 'taşıma kapasitesine' yaklaştıkça çevre direnci en üst seviyeye çıkar ve büyüme hızı yavaşlayarak popülasyon dengelenir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram analizi yapılması
Taşıma kapasitesinin (K) üst sınır, çevre direncinin ise bu sınıra yaklaşırken artan engelleyici faktörler (besin azlığı, hastalık, rekabet) olduğu belirlenir.
Popülasyonun sınırsız büyüyememesinin temel nedenini anlamak.
2
Yoğunluk ve direnç ilişkisinin kurulması
Birey sayısı arttıkça (yoğunluk arttıkça), birey başına düşen kaynak azalır ve çevre direnci yükselir.
Lojistik büyüme modelindeki (S tipi eğri) yavaşlama evresini açıklamak.

Anahtar Kavram

Lojistik büyüme modelinde çevre direnci, popülasyon taşıma kapasitesine yaklaştıkça artarak büyüme hızını dengeleyici (negatif geri besleme) bir rol oynar.

Daha Fazla Pratik

Biyotik potansiyel ve çevre direnci arasındaki farkı pekiştirmek için J tipi (geometrik) ve S tipi (lojistik) büyüme eğrilerini karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Çevre Direnci ve Taşıma Kapasitesi

Bu konudan daha fazla soru