Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKentsel Dönüşüm Politikaları ve Uygulamaları

Türkiye'de kentsel dönüşüm uygulamalarının sosyo-mekansal etkilerinden biri olan 'soylulaştırma' (gentrification) sürecini ve düşük gelirli hak sahiplerinin yerinden edilmesi riskini hafifletmek amacıyla, 63066306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'da 20232023 yılında yapılan düzenlemelerle getirilen sosyal koruma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Borçlanma bedelini ödeme gücü olmayan hak sahiplerinin taşınmaz üzerindeki mülkiyet payının Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ile paylı olarak tescil edilmesi ve bu kişilere vefatlarına kadar taşınmazda ücretsiz 'oturma hakkı' (sükna hakkı) tanınmasıCevap
  2. B
    Dönüşüm alanındaki tüm dar gelirli vatandaşların mülkiyet haklarının dondurulması ve bölgenin doğrudan 53935393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca 'sosyal koruma alanı' ilan edilerek kamulaştırılması
  3. C
    Hak sahibinin borçlanma bedelini ödeyememesi durumunda taşınmazın mülkiyetinin bedelsiz olarak TOKİ'ye devredilmesi ve hak sahibine ömür boyu asgari ücret tutarında kira yardımı yapılması
  4. D
    Soylulaştırma riski taşıyan merkezi iş alanlarında, riskli yapı tespiti yapılabilmesi için tüm maliklerin oy birliğiyle karar almasının yasal zorunluluk haline getirilmesi
  5. E
    Borçlanma bedelini ödeyemeyen hak sahiplerinin paylarının doğrudan açık artırma ile satılarak bu kişilerin şehir dışındaki 'Rezerv Yapı Alanları'na zorunlu olarak iskan edilmesi

Cevap

Borçlanma bedelini ödeme gücü olmayan vatandaşların paylarının Kentsel Dönüşüm Başkanlığı adına tescil edilerek kendilerine sükna (oturma) hakkı tanınması.
Doğru yanıt olan model, 63066306 sayılı Kanun'un 6/A6/A maddesi ve ilgili uygulama yönetmeliklerine 20232023 yılında eklenen sosyal bir düzenlemedir. Bu düzenlemeye göre, kentsel dönüşüm sürecinde oluşan yeni konutun borçlanma bedelini ödeme gücü olmayan dar gelirli vatandaşların hakları, mülkiyetin bir kısmının Kentsel Dönüşüm Başkanlığı adına tescil edilmesi şartıyla korunur. Hak sahibi ve eşine, vefatlarına kadar bu taşınmazda ücretsiz oturma hakkı (sükna hakkı) tanınarak mülkiyet sahibinin ekonomik nedenlerle mahallesinden ve evinden koparılması (soylulaştırma) engellenmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
63066306 sayılı Kanun'un 20232023 yılı Kasım ayında (74887488 sayılı Kanun ile) yapılan değişikliklerini inceleyin.
Kanuna eklenen hükümlerle, yerinden edilmeyi önleyici 'sosyal mülkiyet' benzeri bir modelin getirildiği görülür.
Soylulaştırmanın en büyük eleştirisi olan 'yoksulun mülkiyetini kaybederek kent dışına itilmesi' sorununa çözüm üretmek amaçlanmıştır.
2
Borçlanma bedelini ödeyemeyen hak sahiplerine yönelik özel düzenlemeyi analiz edin.
Mülkiyetin paylı tesisi ve sınırlı ayni hak olan sükna hakkının birleşimi tespit edilir.
Bu modelde mülkiyetin bir kısmı kamuya (Başkanlığa) geçse de, vatandaşın barınma hakkı vefatına kadar yasal güvence altına alınır.
3
Soylulaştırma (gentrification) teorisi ile bu düzenlemeyi ilişkilendirin.
Uygulamanın düşük gelirli nüfusun alanda kalmasını sağlayarak sosyal dokuyu koruduğu sonucuna varılır.
Soylulaştırmanın temel karakteri olan 'yerinden edilme' (displacement) bu yolla hukuken engellenmiş olur.

Anahtar Kavram

Kentsel Dönüşümde Sosyal Koruma ve Sükna Hakkı

İpuçları

1
2023 yılındaki mevzuat değişikliği, 'maddi gücü yetmeyen mülkiyet sahipleri ne olacak?' sorusuna bir yanıt getirmektedir.

Daha Fazla Pratik

6306 sayılı Kanun'daki 'Rezerv Yapı Alanı' tanımından 'meskûn alan dışı' ibaresinin kaldırılmasının kent merkezlerindeki rant ve soylulaştırma üzerindeki etkilerini araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kentsel Dönüşüm Politikaları ve Uygulamaları

Bu konudan daha fazla soru