Soru

Zorluk: OrtaKamu Yararı ve Kamu Hizmeti Kavramları

Modern kamu yönetimi anlayışında kamu hizmetlerinin finansman yöntemleri çeşitlenmiş; geleneksel 'bedelsizlik' ilkesi ile hizmetin sürdürülebilirliği arasındaki denge önem kazanmıştır. Bu doğrultuda, kamu hizmetlerinin yürütülmesine hâkim olan 'bedelsizlik' (meccanilik) ilkesinin hukuki ve teorik niteliğiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

  1. A
    Kamu hizmetleri doğası gereği kâr odaklı faaliyetler olduğu için bedelsizlik ilkesi güncel idare hukukunda geçerliliğini tamamen yitirmiştir.
  2. B
    Bir faaliyetin idari bir 'kamu hizmeti' olarak kabul edilebilmesi için, faydalanıcılardan hiçbir ad altında ücret alınmaması zorunlu bir unsurdur.
  3. Bedelsizlik, kamu hizmetinin kurucu bir unsuru değil; hizmetin niteliğine göre yasama organınca şekillendirilebilen esnek bir yürütme ilkesidir.Cevap
  4. D
    Kamu hizmetlerinden alınan bedeller, idarenin kamu gücü (kudreti) kullanma yetkisini ortadan kaldırarak faaliyeti özel hukuk sözleşmesine dönüştürür.
  5. E
    Bedelsizlik ilkesi, sadece devletin tekelinde olan hizmetlerde geçerli olup özel teşebbüs eliyle yürütülen kamu hizmetlerinde uygulanması yasaktır.

Cevap

Bedelsizlik ilkesi, kamu hizmetinin asli ve kurucu bir unsuru olmayıp; hizmetin mahiyetine ve toplumsal ihtiyaçlara göre yasama organı tarafından sınırları belirlenebilen esnek bir usul/yürütme ilkesidir.
Doğru olan ifade, bedelsizliğin kamu hizmetinin kurucu (asli) bir unsuru olmadığını, aksine yasama organının takdirinde olan ve hizmetin niteliğine göre şekillendirilebilen esnek bir yürütme ilkesi olduğunu belirtir. Bu yaklaşım, modern idare hukukunda kamu hizmetlerinin hem kamusal niteliğini korumasını hem de mali sürdürülebilirliğinin sağlanmasını açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Bedelsizlik (meccanilik) ilkesinin tanımını analiz etme.
İlkenin, kamu hizmetlerinin finansmanının genel vergi gelirlerinden karşılanması ve yararlananlardan doğrudan ücret alınmaması kuralı olduğu anımsanır.
Kavramın teorik çerçevesini belirlemek için gereklidir.
2
İlkenin kamu hizmeti tanımındaki yerini sorgulama.
Hukuk literatüründe bedelsizliğin 'asli unsur' (bir faaliyetin kamu hizmeti sayılması için gereken şart) değil, 'yürütme ilkesi' olduğu saptanır.
Kriterler arasındaki hiyerarşiyi anlamak, yanlış seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Güncel idari uygulamalar ve yasama yetkisi ile ilişkilendirme.
Anayasal sınırlar içinde kanun koyucunun (yasama), bazı hizmetler için harç veya katılım payı öngörebileceği ve bunun hizmetin niteliğini bozmayacağı sonucuna varılır.
Doğru teorik çıkarımı doğrulamak için son aşamadır.

Anahtar Kavram

Kamu Hizmetinin Bedelsizlik (Meccanilik) İlkesi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla