Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAnayasa Mahkemesinin Görevleri ve Yüce Divan Sıfatı

1982 Anayasası’nın 2017 değişiklikleri ile güncellenen hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamaların kişi yönünden kapsamı ve bu yargılamalara ilişkin anayasal usuller göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan’da yargılanırken; idari hiyerarşide yer alan bakan yardımcıları, suçun niteliğine bakılmaksızın bu sıfatla Anayasa Mahkemesinde yargılanamazlar.Cevap
  2. B
    Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlarının yanı sıra Jandarma Genel Komutanı da görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan’da yargılanan kişiler arasında sayılmıştır.
  3. C
    Yüce Divan sıfatıyla verilen kararlar kesin nitelikte olup; bu kararlara karşı herhangi bir kanun yoluna veya mahkeme içi denetim mekanizmasına başvurulması mümkün değildir.
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, yasama dokunulmazlığı ve sorumsuzluğu ilkeleri gereği, görevde bulunduğu süre boyunca işlediği iddia edilen suçlardan dolayı Yüce Divan’da yargılanamaz.
  5. E
    Yüce Divan’da savcılık görevini kural olarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı yürütürken; Cumhurbaşkanının yargılandığı davalarda bu görev TBMM tarafından belirlenen bir komisyon tarafından yerine getirilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan’da yargılanırken; idari hiyerarşide yer alan bakan yardımcıları, suçun niteliğine bakılmaksızın bu sıfatla Anayasa Mahkemesinde yargılanamazlar.
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca Yüce Divan listesi tahdididir. Bu listede Cumhurbaşkanı yardımcıları yer almasına rağmen, 2017 değişikliği ile ihdas edilen bakan yardımcılığı makamı bu listeye dahil edilmemiştir. Bu nedenle bakan yardımcıları görev suçlarından dolayı genel hükümlere göre yargılanırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 148. maddesindeki Yüce Divan listesinin incelenmesi
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve yüksek yargı organı başkan ve üyelerinin listede olduğu, ancak bakan yardımcılarının listede yer almadığı tespit edilir.
Yüce Divan yetkisi istisnai ve sınırlı bir yetki olduğu için sadece Anayasa'da sayılan kişileri kapsar.
2
2017 Anayasa değişikliklerinin askeri makamlar üzerindeki etkisinin kontrol edilmesi
Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanları listede kalırken, Jandarma Genel Komutanı'nın listeden çıkarıldığı görülür.
Jandarma'nın tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanması süreciyle uyumlu olarak yargılama usulü de değişmiştir.
3
Yargılama kararlarına karşı öngörülen denetim yolunun belirlenmesi
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu bünyesinde 'yeniden inceleme' yolunun açık olduğu teyit edilir.
Adil yargılanma hakkı kapsamında çift dereceli yargılama ilkesine uygun bir iç denetim mekanizması oluşturulmuştur.

Anahtar Kavram

Yüce Divan'ın Kişi Bakımından Yetki Alanı ve Denetim Usulü

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin norm denetimi yetkisi ile Yüce Divan sıfatı arasındaki usul farklarını (toplantı ve karar yeter sayıları gibi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Anayasa Mahkemesinin Görevleri ve Yüce Divan Sıfatı

Bu konudan daha fazla soru