Soru

Zorluk: OrtaMerkezi İdare Başkent Teşkilatı

Türk idare teşkilatında devlet tüzel kişiliğinin iradesini açıklayan asıl karar organları başkentte yer alırken; bu makamların idari tasarruflarına hukuki, mali veya istişari boyutlarda destek sunan çeşitli anayasal kurullar da sistemin bütünlüğü içinde önemli görevler üstlenir.

Merkezi yönetimin başkent teşkilatı ile söz konusu yapıya yardımcı olan kuruluşların statü ve işleyişlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Danıştay, idari yargı alanında temyiz mercii olmasının yanı sıra, Cumhurbaşkanlığı ile bakanlıklarca hazırlanan imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşünce bildirerek yürütmeye yardımcı olur.
  2. B
    Milli Güvenlik Kurulu, devletin milli güvenlik siyasetinin belirlenmesi ve uygulanması hususunda Cumhurbaşkanına tavsiye niteliğinde kararlar sunan anayasal bir istişare kuruludur.
  3. Sayıştay, idarenin mali eylem ve işlemlerini başkent teşkilatı hiyerarşisi içerisinde Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı olarak denetleyen ve kararlarını Cumhurbaşkanının onayına sunan bir organdır.Cevap
  4. D
    Devlet Denetleme Kurulu, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan ve Türk Silahlı Kuvvetleri dâhil olmak üzere yargı organları dışındaki kamu kurumlarında Cumhurbaşkanı adına inceleme ve denetim yapan bir birimdir.
  5. E
    Ekonomik ve Sosyal Konsey, ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulması sürecinde Cumhurbaşkanına istişari mahiyette görüş bildirmek üzere anayasada açıkça düzenlenmiş bir kuruldur.

Cevap

Sayıştay'ın Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı olduğu ve kararlarını Cumhurbaşkanının onayına sunduğu yönündeki ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'na göre Sayıştay, idarenin mali eylem ve işlemlerini yürütme organı veya herhangi bir bakanlık hiyerarşisi altında değil, doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetler. Ayrıca Sayıştay'ın sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlama yetkisi vardır ve bu kararlar yargı organı kararı niteliğinde olup Cumhurbaşkanının veya başka bir idari makamın onayına tabi değildir. Dolayısıyla Sayıştay'ın Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı olduğu yönündeki ifade kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan kurulların anayasal statülerini incelemek
Danıştay, MGK, DDK ve Ekonomik ve Sosyal Konsey'in anayasada belirtilen görev ve nitelikleri doğru olarak verilmiştir.
Soruda merkezi idare başkent teşkilatı ve yardımcı kuruluşlarla ilgili yanlış olan ifade sorulmaktadır.
2
Sayıştay'ın hukuki statüsünü 1982 Anayasası kapsamında değerlendirmek
Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin bütün gelir ve giderlerini TBMM adına denetler ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlar.
Sayıştay'ın yürütme erki içinde herhangi bir bakanlığa (Hazine ve Maliye Bakanlığı dâhil) hiyerarşik bağı bulunmadığını tespit etmek gerekir.
3
Sayıştay hakkındaki ifadenin doğruluğunu kontrol etmek
İlgili seçenekte Sayıştay'ın Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı olduğu ve kararlarının Cumhurbaşkanı onayına tabi olduğu iddia edilmiştir. Bu durum kuvvetler ayrılığına ve anayasal düzene aykırıdır.
Yanlış olan ifade tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Başkent Teşkilatına Yardımcı Kuruluşların Bağımsızlığı ve Sayıştay'ın Statüsü
Bu soruyu puanla