Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSosyalleşme Süreci ve Aracıları

Sosyalleşme sürecinde çocuk, aile ortamında tikelci (particularistic) standartlar ve yoğun duygusal bağlarla çevrili bir birincil sosyalleşme deneyimi yaşarken; okul ortamına girdiğinde liyakat esaslı, nesnel ve evrenselci (universalistic) kuralların egemen olduğu bir ikincil sosyalleşme evresine dahil olur. Bu geçiş süreci ve sosyalleşme araçlarının nitelikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

  1. Ailenin duygusal ve tikelci karakteri ile okulun performans odaklı ve evrenselci yapısı arasındaki işlevsel ayrışma, bireyin kamusal alandaki rasyonel rollere hazırlanmasını sağlar.Cevap
  2. B
    Okulun temel işlevi, ailede temelleri atılan tikelci değerleri pekiştirerek bireyin özsaygısını toplumsal tabakalaşma sistemiyle uyumlu hale getirmektir.
  3. C
    Bireyin aile içindeki kazanılmış statülerini, okul ortamındaki verilmiş statülerle takas etmesi; sosyalleşme sürecinin çatışmacı doğasını yansıtan temel bir unsurdur.
  4. D
    Sosyalleşme araçları arasındaki bu nitelik farkı, maddi kültürün manevi kültürden hızlı değişmesi sonucunda ortaya çıkan bir kültürel gecikme örneğidir.
  5. E
    Kitle iletişim araçlarının birincil sosyalleşme üzerindeki baskınlığı, ailenin tikelci yapısını bütünüyle ortadan kaldırarak toplumu homojen bir yapıya dönüştürmüştür.

Cevap

Ailenin duygusal ve tikelci karakteri ile okulun performans odaklı ve evrenselci yapısı arasındaki işlevsel ayrışmanın, bireyi kamusal alandaki rasyonel rollere hazırladığını belirten ifade doğrudur.
Sosyalleşme kuramlarına (özellikle yapısal-işlevselciliğe) göre aile, bireyin biricikliğini koruyan tikelci bir ortam sunarken; okul, bireyin performansına dayalı değerlendirildiği evrenselci bir ortam sağlar. Bu iki aracın işlevsel olarak farklılaşması, bireyin aile dışındaki geniş toplumsal ve kamusal dünyada geçerli olan rasyonel kuralları ve rolleri içselleştirmesine imkan tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Birincil ve ikincil sosyalleşme araçlarının (aile ve okul) temel doğasını ayırt et.
Aile duygusal ve tikelci (kişiye özel), okul ise rasyonel ve evrenselcidir (herkes için geçerli kurallar).
Sosyalleşme araçlarının toplumsal yapıdaki farklı rollerini anlamak için bu ayrım kritiktir.
2
Okula geçişin birey üzerindeki etkisini analiz et.
Birey, ailedeki 'evlat' olma ayrıcalığından okulun 'öğrenci' olma nesnelliğine geçer.
Bu geçiş, bireyin toplumun geniş iş bölümü ve hukuk kurallarına uyum sağlamasını sağlar.
3
Kavramsal terminolojiyi (tikelci vs. evrenselci) seçeneklerle karşılaştır.
Talcott Parsons'ın vurguladığı bu ayrımın rasyonel rollere hazırlık işlevi gördüğü sonucuna ulaşılır.
KPSS düzeyindeki sosyoloji soruları, bu tür kuramsal temelli ve akademik terminoloji içeren analizleri gerektirir.

Anahtar Kavram

Tikelci (Particularistic) ve Evrenselci (Universalistic) Sosyalleşme Standartları

Daha Fazla Pratik

Talcott Parsons'ın okulun işlevlerine dair 'Sınıfın Toplumsal Bir Sistem Olarak İşlevi' makalesindeki temel argümanları incelemek bu tür soruların çözümünü kolaylaştıracaktır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyalleşme Süreci ve Aracıları

Bu konudan daha fazla soru