Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorGenel Bütçe Vergi Gelirlerinden Ayrılan Paylar (5779 Sayılı Kanun)

57795779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun uyarınca, genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden ayrılan payların mahalli idareler arasında dağıtılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İl özel idarelerine ayrılan %0,50\%0,50 oranındaki payın; %50\%50’si illerin nüfusuna, %10\%10’u yüzölçümüne, %10\%10’u köy sayısına, %15\%15’i kırsal nüfusuna ve %15\%15’i illerin gelişmişlik endeksine göre dağıtılır.
  2. B
    Büyükşehir belediyesi sınırları dışındaki belediyelere ayrılan %1,50\%1,50 oranındaki payın; %80\%80’i belediyelerin nüfusuna, %20\%20’si ise gelişmişlik endeksine göre dağıtılır.
  3. Denkleştirme ödeneği olarak ayrılan payın; %65\%65’i nüfusu 10.00010.000’e kadar olan belediyelere eşit şekilde, %35\%35’i ise bu belediyelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi puanları esas alınarak dağıtılır.Cevap
  4. D
    Büyükşehir ilçe belediyeleri payı olarak ayrılan %4,50\%4,50 oranındaki payın; %90\%90’ı ilgili belediyelerin nüfusuna, %10\%10’u ise yüzölçümüne göre dağıtılır.
  5. E
    Büyükşehir belediyelerine ayrılan %6\%6’lık payın; %60\%60’ı doğrudan ilgili belediyeye aktarılırken, kalan %40\%40’ı bir havuzda toplanarak bu havuzun %70\%70’i nüfusa, %30\%30’u yüzölçümüne göre paylaştırılır.

Cevap

Denkleştirme ödeneğinin %35'lik kısmının sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre dağıtıldığını belirten ifade yanlıştır; kanuna göre bu kısım nüfus esasına göre dağıtılmaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 57795779 sayılı Kanun'un 88. maddesi uyarınca denkleştirme ödeneğinin %35\%35’lik kısmı belediyelerin 'sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine' göre değil, 'nüfusları oranında' dağıtılmaktadır. Gelişmişlik endeksi kriteri, büyükşehir belediyesi sınırları dışındaki belediyelerin %1,50\%1,50’lik genel payının dağıtımında kullanılan bir kriterdir.

Adım Adım Çözüm

1
57795779 sayılı Kanun kapsamındaki temel pay oranlarını hatırla.
Belediyeler için %1,50\%1,50, büyükşehir ilçe belediyeleri için %4,50\%4,50, büyükşehir belediyeleri için %6\%6 ve il özel idareleri için %0,50\%0,50 pay ayrılır.
Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan payların temel oranlarını bilmek dağıtım kriterlerini analiz etmek için ön koşuldur.
2
Her bir idare türü için dağıtım kriterlerini (nüfus, yüzölçümü, gelişmişlik vb.) karşılaştır.
Büyükşehir dışındaki belediyelerde gelişmişlik endeksi (%20)(\%20) kullanılırken, büyükşehir ilçe belediyelerinde yüzölçümü (%10)(\%10) kullanılır. İl özel idarelerinde ise beş farklı değişken mevcuttur.
Yanlış olan seçeneği bulmak için her idarenin kendine özgü dağıtım değişkenlerini kontrol etmek gerekir.
3
Denkleştirme ödeneği için belirlenen özel şartları analiz et.
57795779 sayılı Kanun madde 88: Ödeneğin %65\%65’i eşit şekilde, %35\%35’i ise nüfusları oranında dağıtılır.
Denkleştirme ödeneğinin %35\%35'lik kısmının gelişmişlik endeksine göre dağıtıldığı bilgisi yaygın bir hatadır ve kanun metniyle çelişir.

Anahtar Kavram

57795779 Sayılı Kanun Kapsamında Mahalli İdare Paylarının Dağıtım Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Mahalli idarelerin öz gelirleri (Emlak Vergisi vb.) ile genel bütçe payları arasındaki farkları ve bu payların hangi bakanlık/kurum aracılığıyla dağıtıldığını (İlbank) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Ayrılan Paylar (5779 Sayılı Kanun)

Bu konudan daha fazla soru