Examkin

Soru

Zorluk: ZorKentleşmenin İtici Nedenleri

Kentleşme kuramlarına göre, kırsal alandaki yapısal ve teknolojik dönüşümlerin bireyleri mevcut yerleşim birimlerini terk etmeye zorlaması 'itici nedenler' olarak tanımlanmaktadır. Bu süreçte sadece ekonomik yoksunluklar değil, üretim biçimindeki değişimlerin yarattığı yapısal işsizlik ve mülkiyet ilişkilerindeki dönüşüm de etkili olmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan kırsal alandaki üretim yapısının değişimine bağlı olarak ortaya çıkan 'itici' bir faktördür?

  1. A
    Kentlerdeki sanayi kollarının çeşitlenmesi sonucu oluşan yeni ve düzenli istihdam olanakları
  2. Tarımsal üretimde makineleşmenin işgücü ihtiyacını azaltarak kırsal alandaki gizli işsizliği açık işsizliğe dönüştürmesi ve işgücünü üretim sürecinden dışlamasıCevap
  3. C
    Eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik gibi kamu hizmetlerinin şehir merkezlerinde daha geniş kapsamlı ve yüksek standartlarda sunulması
  4. D
    Ulaşım ve iletişim ağlarının gelişmesi sayesinde kentsel yaşam tarzı ve olanakları hakkındaki bilgilerin kırsal kesime daha hızlı ulaşması
  5. E
    Büyük şehirlerin sunduğu sosyal hareketlilik imkanları ve modern yaşam tarzının bireyler üzerinde yarattığı psikolojik cazibe

Cevap

Tarımsal üretimde makineleşmenin işgücü ihtiyacını azaltarak kırsal alandaki gizli işsizliği açık işsizliğe dönüştürmesi ve işgücünü üretim sürecinden dışlaması
Tarımsal üretimde makineleşme, insan gücüne duyulan ihtiyacı teknik olarak azaltır. Bu durum, özellikle Türkiye'de 1950'li yıllardan itibaren kırsal alandaki nüfusun önemli bir kısmının üretim sürecinin dışına itilmesine (işsiz kalmasına) neden olmuştur. Dolayısıyla bireylerin kente göç etmesi bir tercihten ziyade, kırsal alandaki bu yapısal dönüşümün zorunlu bir sonucudur; bu da onu 'itici' bir neden yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Analizi
İtici nedenlerin kırsal kökenli, çekici nedenlerin kent kökenli olduğu saptandı.
Soruda 'itici neden' sorulduğu için odağımızı kırsal alandaki zorlayıcı faktörlere yöneltmemiz gerekir.
2
Yapısal Değişimi Sorgulama
Tarımdaki teknolojik dönüşümün (makineleşme) işgücü üzerindeki etkisi incelendi.
Makineleşme, önceden insan gücüyle yapılan işlerin makinelerce yapılmasına neden olarak kırsalda işgücü fazlası (işsizlik) yaratır.
3
Çekici ve İletici Nedenlerin Elenmesi
Kentteki iş olanakları, sosyal hizmetler ve iletişim kanalları elendi.
Bu unsurlar bireyi kente davet eden veya kenti tanıtan unsurlardır, kırdan kovucu nitelikte değildir.
4
Sonuç Belirleme
İşgücünün üretimden dışlanması ve mülksüzleşmenin en güçlü itici dinamik olduğu doğrulandı.
Kırsalda geçim kaynağını kaybeden veya işlevsizleşen nüfusun kentleşmeye katılması doğrudan bir 'itilme' sürecidir.

Anahtar Kavram

İtici Nedenler (Push Factors): Kırsal alanın nüfusu barındıramaz hale gelmesi (makineleşme, mirasla toprak parçalanması, işsizlik).

Daha Fazla Pratik

İtici nedenlerin tarımdaki makineleşme ile ilişkisini anladıktan sonra, bu durumun kentlerde 'sahte kentleşme' ve 'gecekondulaşma' üzerindeki etkilerini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kentleşmenin İtici Nedenleri

Bu konudan daha fazla soru