Soru

Zorluk: OrtaParlamenter Sistem

Klasik parlamenter hükümet sisteminin temel işleyiş prensipleri ve kuvvetler arasındaki ilişki biçimi dikkate alındığında, yürütme organının yapısı ve yasama organı karşısındaki siyasal konumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yürütme organı tekçi (monist) bir yapıdadır ve tüm yetkiler halk tarafından seçilen devlet başkanında toplanır.
  2. Yürütme organının aktif kanadı olan Bakanlar Kurulu, göreve gelmek için yasama organının güvenine ihtiyaç duyar ve yasama organı gensoru gibi araçlarla hükümeti görevden alabilir.Cevap
  3. C
    Devlet başkanı yürütmenin icrai kanadını oluşturur ve hükümetin tüm siyasi kararlarından dolayı parlamentoya karşı bizzat sorumludur.
  4. D
    Yasama ve yürütme organları arasında sert bir ayrılık mevcuttur; organlar birbirinin hukuki varlığına (fesih veya hükümeti düşürme yoluyla) son veremez.
  5. E
    Bakanlar Kurulu üyelerinin parlamento dışından seçilmesi zorunludur ve hükümet üyelerinin yasama faaliyetlerine katılması yasaktır.

Cevap

Hükümetin (Bakanlar Kurulu) yasama organının güvenine dayanması ve parlamentonun gensoru gibi denetim mekanizmalarıyla hükümeti düşürebilmesi parlamenter sistemin temel özelliğidir.
Parlamenter sistemlerde yasama ve yürütme organları 'yumuşak' bir şekilde ayrılmıştır; bu durum yürütmenin (Bakanlar Kurulu) yasamanın içinden çıkmasını ve onun siyasal güvenine dayanmasını sağlar. Meclisin hükümeti denetleyebilmesi ve güvensizlik oyu (gensoru) ile düşürebilmesi, bu sistemdeki 'karşılıklı bağımlılık' ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kuvvetler ayrılığı tipini belirle.
Parlamenter sistem 'yumuşak kuvvetler ayrılığı' modeline dayanır.
Yasama ve yürütme organlarının birbirini etkileyebildiği ve iç içe geçtiği bir yapı gereklidir.
2
Yürütme organının yapısını analiz et.
Düalist (iki başlı) yapı: Sorumsuz bir devlet başkanı ve sorumlu bir Bakanlar Kurulu.
Sorumluluğun paylaştırılması parlamenter dengenin temelidir.
3
Siyasal sorumluluk mekanizmasını incele.
Hükümet meclise karşı kolektif olarak sorumludur ve güvenoyu ile görevde kalır.
Yürütmenin meşruiyetini yasamadan alması parlamenter sistemin ayırıcı tanımıdır.

Anahtar Kavram

Yumuşak Kuvvetler Ayrılığı ve Siyasal Sorumluluk

Daha Fazla Pratik

Yarı-başkanlık sisteminde yürütme organının halka karşı sorumluluğu ile parlamenter sistemdeki meclis sorumluluğu farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla