1980 sonrası neoliberal politikaların etkisiyle metropolleşme süreci yeni bir evreye evrilmiş ve 'küresel kent' olgusu literatürde geniş yer bulmaya başlamıştır. Bu süreçte küresel kentlerin, içinde bulundukları ulus devletin kentsel hiyerarşisinden bağımsızlaşarak dünya ekonomisinin 'komuta merkezi' haline gelmeleri, kentsel mekanın organizasyonunda köklü değişimlere yol açmıştır. Saskia Sassen’in 'Küresel Kent' kuramı çerçevesinde, bu kentlerde görülen 'mekansal kutuplaşma' (spatial polarization) ve 'ikili kent' (dual city) yapısının ortaya çıkmasındaki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?
- Üretim sürecinin küresel ölçekte parçalanması sonucu ortaya çıkan yüksek düzeyli uzmanlaşmış hizmetler ile düşük ücretli hizmet sektörü arasındaki işgücü ayrışmasıCevap
- BKent nüfusunun kontrolsüz artışı sonucu sosyal bütünleşmenin sağlanamaması ve kentlileşme sürecinin kentleşme hızının gerisinde kalması
- CSanayi faaliyetlerinin desantralizasyonu sonrası merkezde kalan çöküntü alanlarının sadece fiziksel mekan yenilemesi odaklı soylulaştırılması
- DUlus devletin sosyal devlet ilkeleri doğrultusunda kentsel rantı tüm toplumsal kesimlere eşit dağıtma çabası
- EKırdaki tarımsal yapının çözülmesiyle oluşan itici nedenlerin, kenti nüfus odaklı bir büyüme sarmalına sokması
Cevap
Küresel kentlerdeki mekansal kutuplaşmanın temel nedeni, üretim sürecinin küresel ölçekte parçalanması sonucu ortaya çıkan yüksek düzeyli uzmanlaşmış hizmetler ile düşük ücretli hizmet sektörü arasındaki işgücü ayrışmasıdır.
Saskia Sassen'e göre küresel kentler, üretim sürecinin parçalanmasıyla ortaya çıkan yönetim ve kontrol ihtiyacını karşılayan 'üretici hizmetlerin' (finans, hukuk, reklamcılık vb.) yoğunlaştığı yerlerdir. Bu sektörlerde çalışan çok yüksek gelirli uzman kesim ile bu kesimin yaşam tarzını ve kentin altyapısını sürdürmek için gerekli olan (temizlik, güvenlik, kurye vb.) düşük ücretli hizmet sektörü çalışanları arasındaki uçurum, kentsel mekanda hem sosyal hem de fiziksel bir kutuplaşmaya yol açar. Bu durum 'ikili kent' yapısı olarak adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Küresel Kentlerde İşgücü ve Mekansal Kutuplaşma
Daha Fazla Pratik
Küresel kent kuramında John Friedmann'ın 'Dünya Kenti Hiyerarşisi' ile Saskia Sassen'in 'Komuta Kontrol İşlevi' arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s