Examkin

Soru

Zorluk: ZorSosyal ve Ekonomik Haklar: Çalışma Hayatı, Sendika, Grev ve Lokavt

Türk anayasal sisteminde, işçi ve işveren ilişkilerinin düzenlenmesi, örgütlenme özgürlüğü ve toplu pazarlık süreçleri anayasal güvenceye bağlanmıştır. Temel hak ve hürriyetlerin sınıflandırılması ile bu hakların anayasal rejim içindeki sınırları dikkate alındığında, sendikalar, grev ve lokavt ile ilgili aşağıdaki hukuki durumlardan hangisi Anayasa'nın amir hükümlerine uygundur?

  1. Grevin kanunla belirlenen hallerde ertelenmesi durumunda, erteleme süresi içinde taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa uyuşmazlığın nihai olarak Yüksek Hakem Kurulunca çözüme kavuşturulmasıCevap
  2. B
    Çalışanların mesleki ve ekonomik çıkarlarını korumak için kurdukları sendikaların, anayasal sistemde "Siyasi Haklar ve Ödevler" kategorisinde güvence altına alınması ve siyasi katılım aracı olarak faaliyet göstermesi
  3. C
    Toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıklarında tarafların başvurusu üzerine Yüksek Hakem Kurulunca verilen kararlara karşı, hukuk devleti ilkesi gereği Danıştay nezdinde iptal davası açılabilmesi
  4. D
    Sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak, kanuni bir greve katılan işçilerin grevde geçirdikleri süreye ait ücretlerinin eksiksiz olarak kamu bütçesinden karşılanması
  5. E
    Olağan dönemlerde işverenlerin ekonomik zarara uğramasını engellemek amacıyla, koruyucu (negatif) statü hakkı niteliğindeki grev kararının idari bir genelgeyle süresiz olarak durdurulması

Cevap

Grevin kanunla belirlenen hallerde ertelenmesi durumunda anlaşma sağlanamazsa sürecin Yüksek Hakem Kurulunca kesin olarak karara bağlanması.
1982 Anayasası'nın 54. maddesinde yer alan açık hükme göre, grev ve lokavtın yasaklanabileceği veya ertelenebileceği haller kanunla düzenlenir. Grev ve lokavtın yasaklandığı veya ertelendiği durumlarda, taraflar kendi aralarında anlaşma sağlayamazlarsa uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür. Kurulun verdiği kararlar kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir. Bu uygulama anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki hakların Jellinek tasnifine (statü hakları) göre doğru kategorize edilip edilmediğini kontrol etmek.
Sendika ve grev haklarının Siyasi (Aktif) veya Koruyucu (Negatif) statüde değil, Sosyal ve Ekonomik (Pozitif) haklar kategorisinde olduğu tespit edilir.
Kavramsal sınıflandırma hatalarını (sosyal-siyasi hak veya negatif-pozitif statü karışıklığı) elemek için.
2
Yüksek Hakem Kurulunun anayasal statüsünü ve kararlarının yargısal denetime tabi olup olmadığını değerlendirmek.
Kurul kararlarının kesin olduğu ve yargı yoluna kapalı olduğu, bu durumun hukuk devleti ilkesinin anayasal bir istisnası olduğu hatırlanır.
Yargı yolu açıkmış gibi gösteren çeldirici seçenekleri elemek için.
3
Grev ertelemesi veya yasaklanması durumunda Anayasa'nın öngördüğü nihai çözüm mekanizmasını Anayasa Madde 54 kapsamında doğrulamak.
Ertelenen grevlerde taraflar anlaşamazsa uyuşmazlığın Yüksek Hakem Kurulunca çözüleceği kuralının Anayasa'ya tam uygun olduğu sonucuna varılır.
Doğru seçeneğin anayasanın lafzı ve ruhuyla örtüştüğünü kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Sosyal ve Ekonomik Haklar kapsamında grev hakkının sınırları, erteleme usulü ve Yüksek Hakem Kurulunun yetkisi.
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyal ve Ekonomik Haklar: Çalışma Hayatı, Sendika, Grev ve Lokavt

Bu konudan daha fazla soru