Soru

Zorluk: OrtaMax Weber'in İdeal Tip Bürokrasisi

Max Weber, modern toplumlarda idari yapının en rasyonel biçimi olarak tanımladığı "İdeal Tip" bürokrasi modelini belirli ilkeler üzerine inşa etmiştir. Bu modelin temel taşlarından biri olan "gayrişahsilik" (impersonality) ilkesi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu ilkenin bürokrasideki işleyişini en doğru şekilde açıklar?

  1. Kamu görevlilerinin kararlarını alırken kişisel duygularından, dostluk veya yakınlık ilişkilerinden arınarak yalnızca önceden belirlenmiş genel ve objektif kurallara bağlı kalması.Cevap
  2. B
    Bürokrasinin ulaşılması gereken en ahlaki, kusursuz ve her türlü hatadan arındırılmış mükemmel bir yönetim hedefi olarak görülmesi.
  3. C
    Örgütsel verimliliği artırmak için katı hiyerarşik kurallar yerine çalışanlar arasındaki samimi ve kayıt dışı (informal) ilişkilerin ön plana çıkarılması.
  4. D
    İdari kadrolara atanmada teknik liyakat yerine, yürütme organına duyulan siyasi bağlılık ve kişisel sadakatin esas kriter olarak uygulanması.
  5. E
    Bürokratların önlerine gelen her somut olayda kurallardan bağımsız olarak kendi vicdani kanaatlerine göre sınırsız takdir yetkisi kullanabilmesi.

Cevap

Kamu görevlilerinin kararlarını alırken kişisel duygularından ve yakınlık ilişkilerinden arınarak objektif kurallara göre hareket etmesi.
Weber'in rasyonel bürokrasi modelinde gayrişahsilik, görevlerin rasyonel standartlara ve yazılı kurallara göre, kişisel duygulardan arındırılarak yerine getirilmesi demektir. Bu durum, hizmet sunumunda tarafsızlığı ve keyfiliğin önlenmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Weber'in otorite tiplerini hatırla.
Bürokrasi, rasyonel-yasal otoritenin en gelişmiş biçimidir.
Gayrişahsilik, bu rasyonelliğin bir gereğidir.
2
Gayrişahsilik kavramının içeriğini analiz et.
Kişisel tercihler yerine kuralların üstünlüğü (sine ira et studio - öfke ve önyargı olmaksızın).
Eşitlik ve öngörülebilirlik ilkesi ancak bu şekilde sağlanabilir.

Anahtar Kavram

Gayrişahsilik (Impersonality)

Daha Fazla Pratik

Weber'in bürokrasi modelinde yer alan 'uzmanlaşma' ve 'hiyerarşi' ilkelerinin idari verimlilikle olan ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla