Soru

Zorluk: ZorAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Üyeleri

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile askeri yargının kaldırılmasına paralel olarak Anayasa Mahkemesinin üye yapısı ve seçim usulü önemli ölçüde değişmiştir.

Güncel anayasal düzenlemeler dikkate alındığında, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi ve kompozisyonuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üçer aday içinden seçer.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Danıştay, iki üyeyi ise Yargıtay Genel Kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından gösterilecek adaylar arasından seçer.
  3. C
    Anayasa Mahkemesi üyeleri on yıl için seçilirler ve görev süresi biten bir üye, Genel Kurulun salt çoğunluğunun kararıyla bir kez daha seçilebilir.
  4. D
    Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar ve birinci sınıf hakim-savcılar arasından toplam yedi üyeyi herhangi bir aday gösterme şartı olmaksızın doğrudan seçer.
  5. E
    Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılacak üye seçiminde; birinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu, ikinci oylamada ise beşte üç çoğunluk aranır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun, bir üyeyi ise baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından seçer.
Anayasa'nın güncel 146146. maddesi uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üçer aday içinden gizli oyla seçer. Bu ifade anayasal metnin birebir karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam üye sayısını ve genel dağılımı belirle.
20172017 değişikliği ile üye sayısı 1717'den 1515'e düşürülmüştür.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nden gelen 2 üyeliğin kaldırılması sonucu sayı güncellenmiştir.
2
TBMM'nin seçim yetkisini analiz et.
TBMM toplam 33 üye seçer. Bunlardan 22'si Sayıştay'dan, 11'i baro başkanlarının aday gösterdiği serbest avukatlardan gelir.
Anayasa'nın 146146. maddesi TBMM'ye bu sınırlı ve adaylı seçim yetkisini tanımıştır.
3
Cumhurbaşkanının seçim yetkisini ve kontenjanları kontrol et.
Cumhurbaşkanı 1212 üye seçer: 33 Yargıtay, 22 Danıştay, en az 22 YÖK (öğretim üyesi) ve 55 doğrudan (avukat, yönetici, hakim/savcı, raportör).
Yargısal kökenli üyeler ile idari/akademik kökenli üyeler arasındaki denge bu kotalarla korunur.
4
Görev süresi ve yeniden seçilme kuralını doğrula.
Üyeler 1212 yıl için seçilir. Bir kimse iki defa seçilemez.
Mahkemenin bağımsızlığını ve üyelerin tarafsızlığını korumak adına 'tek dönem' kuralı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Üye Kompozisyonu ve Seçim Kotası

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi üyeliği için gerekli olan asgari yaş şartı (4545) ve üyeliğin sona erme hallerini (yaş haddi: 6565) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla