Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMeşruiyet Kavramı ve Krizleri

Bir ülkede parlamento, anayasa ve içtüzükte belirtilen kurallara bütünüyle sadık kalarak kamu harcamalarını önemli ölçüde kısan bir yasayı kabul etmiştir. Ancak bu karar, geniş halk kitleleri nezdinde ciddi bir adaletsizlik algısı yaratmış ve tırmanan protestolar sonucunda hükümetin yasayı uygulama imkânı ortadan kalkmıştır. Max Weber'in kavramsallaştırmasında yer alan rasyonel-yasal otoriteye dayalı mevcut yönetim, kolluk kuvvetleri aracılığıyla yasal yaptırımlara başvursa da kitlelerin sisteme duyduğu güveni ve gönüllü rızayı yeniden inşa edememiştir.

Siyaset biliminin temel kavramları ışığında bu kriz ortamı analiz edildiğinde, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılması en uygundur?

  1. A
    Yasanın anayasal usullerle çıkarılması kararın meşruiyetini otomatik olarak sağladığından, kriz ancak karizmatik bir liderin mutlak otoritesi etrafında birleşilerek aşılabilir.
  2. B
    Hükümetin yaptırım araçlarını kullanarak sergilediği fiili iktidarı ile kitlelerin gönüllü itaatine dayanan otoritesi özdeş olduğundan, bu durum rıza kaybından ziyade salt güç yetersizliğidir.
  3. C
    Rasyonel-yasal yapının tıkandığı bu kriz anında halkın eylemli direnişi, bir siyasal yabancılaşma tepkisinden ziyade toplumsal tabana yayılan tipik bir siyasal apatidir.
  4. Yönetimin çıkardığı yasa şeklî olarak yasallık kriterini karşılasa da, yönetilenlerin sisteme duyduğu rızanın sarsılması yapısal bir meşruiyet krizini ortaya çıkarmıştır.Cevap
  5. E
    Toplumun iktidarın kararlarına karşı geniş çaplı sivil itaatsizlik göstermesi, rasyonel-yasal sistemden uzaklaşılarak geleneksel otoriteye bağlı tabiiyetçi (subject) siyasal kültürün güçlendiğini kanıtlar.

Cevap

İktidarın aldığı karar şeklen hukuka uygun (yasal) olsa da, toplumun inanç ve onayını kaybetmesi sistemde yapısal bir meşruiyet krizi doğurmuştur.
Doğru seçenek, siyaset biliminde sıkça vurgulanan yasallık (kurallara uygunluk) ile meşruiyet (toplumsal rıza ve inanç) ayrımını isabetli biçimde yapmaktadır. Metindeki olayda hükümetin kararı anayasal usullere tamamen uygundur, yani 'yasallık' vardır. Ancak kitlelerin kararı haksız bularak eylemlere başlaması ve devletin zorlama gücünün inancı yeniden tesis edememesi, sistemin yapısal bir 'meşruiyet krizi' yaşadığının açık kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki yasal durumu analiz et
Parlamento anayasa ve içtüzüğe harfiyen uyduğu için kararın 'yasallık' (legality) şartını taşıdığı görülür.
Yasallık ve meşruiyet kavramlarını ayrıştırmak için ilk olarak hukuki prosedürlerin durumu belirlenmelidir.
2
Kitlelerin tepkisi ve rıza eksikliğini değerlendir
Yasallık sağlanmış olmasına rağmen halk karar karşısında adaletsizlik algısına kapılmış ve sisteme inancını (meşruiyeti) yitirerek isyan etmiştir.
Meşruiyetin temel kaynağının sadece yazılı yasalar değil, toplumun kurallara duyduğu içsel rıza olduğu tespit edilmelidir.
3
Weber'in otorite tipolojisi üzerinden sonucu sentezle
Rasyonel-yasal otorite, gücünü sadece zorlama araçlarından değil; yasaların haklılığına duyulan inançtan alır. Bu inancın kopması meşruiyet krizine neden olur.
Olayı siyaset bilimi teorisine yerleştirerek doğru kavramsal teşhisi koymak için.

Anahtar Kavram

Meşruiyet ve Yasallık Ayrımı ile Meşruiyet Krizleri
Bu soruyu puanla

Konular

Meşruiyet Kavramı ve Krizleri

Bu konudan daha fazla soru