Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKentleşme ve Kentsel Büyüme Farkı

Kentbilim çalışmalarında, bir yerleşim yerinde yaşanan değişimlerin niteliği incelenirken "kentleşme" ve "kentsel büyüme" olguları birbirinden titizlikle ayırt edilmektedir. Kentsel büyüme; kentin fiziksel alanı, nüfus miktarı ve altyapı kapasitesindeki artışla ilgiliyken; kentleşme, toplumun ekonomik ve sosyal dokusundaki köklü dönüşümleri ifade eden daha kapsamlı bir süreçtir.

Buna göre, bir yerleşim yerindeki değişimin "kentleşme" kapsamında değerlendirilebilmesi için aşağıdaki gelişmelerden hangisinin yaşanması temel bir zorunluluktur?

  1. A
    Toplam nüfus miktarının ve yoğunluğunun önceki döneme göre sayısal olarak artması
  2. B
    Belediye sınırlarının genişlemesiyle yeni imar adalarının ve parselasyon işlemlerinin artması
  3. Üretim biçiminde tarım dışı sektörlerin hakimiyet kazanması ve toplumsal iş bölümünün uzmanlaşmasıCevap
  4. D
    Kente yerleşen bireylerin kentsel değerleri, davranış kalıplarını ve yaşam tarzını tam olarak benimsemesi
  5. E
    Kent merkezindeki konut stokunun ve ulaşım ağlarının fiziksel kapasitesinin yükseltilmesi

Cevap

Ekonomik yapıda tarım dışı sektörlerin hakimiyet kazanması ve toplumsal iş bölümünün uzmanlaşması
Doğru yanıt olan ekonomik yapıda tarım dışı sektörlerin ve iş bölümünün hakimiyet kazanması, kentleşmenin 'niteliksel' ve 'yapısal' boyutunu temsil eder. Kentleşme; sanayileşmeye paralel olarak iş bölümünün artması, toplumsal uzmanlaşmanın derinleşmesi ve ekonomik faaliyetlerin birincil sektörden (tarım) ikincil (sanayi) ve üçüncül (hizmet) sektörlere kayması sürecidir. Bu değişim, yerleşim yerindeki insanların sadece sayısını değil, yaşam biçimlerini ve toplumsal statülerini de kökten değiştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Kentsel büyüme ve kentleşme kavramlarının kapsamını belirle.
Kentsel büyüme niceliksel (sayısal/fiziksel), kentleşme niteliksel (yapısal/ekonomik) bir süreçtir.
Soruda sorulan temel farkı anlamak için kavramların hangi boyutlara hitap ettiğini saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki değişimleri kentsel büyüme, kentleşme ve kentlileşme kategorilerine ayır.
Nüfus artışı ve fiziksel genişleme büyümeyi; yaşam tarzı değişimi kentlileşmeyi; ekonomik/iş bölümü değişimi ise kentleşmeyi gösterir.
Her bir seçeneğin hangi kavramsal alanı kapsadığını analiz ederek doğru olanı ayırt etmek gerekir.
3
Kentleşmenin özünü oluşturan 'sanayileşme ve toplumsal dönüşüm' vurgusunu tespit et.
Ekonomik yapının tarımdan sanayi/hizmet sektörüne kayması kentleşmenin temel belirleyicisidir.
Kentleşme, toplumun kırsal yapıdan kentsel yapıya (niteliksel olarak) geçişini ifade eden en güçlü ölçüttür.

Anahtar Kavram

Kentleşme ve Kentsel Büyüme Farkı

İpuçları

1
Kentsel büyüme niceliksel (sayılarla ilgili), kentleşme ise niteliksel (yapısal değişimle ilgili) bir süreçtir.
2
Kentleşmenin arkasındaki itici gücün genellikle sanayileşme ve ekonomik sektörlerdeki değişim olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kentleşme ile sanayileşme arasındaki ilişkinin Türkiye'deki 1950 sonrası görünümünü inceleyen sorulara bakabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Kentleşme ve Kentsel Büyüme Farkı

Bu konudan daha fazla soru