Max Weber'e göre karizmatik otorite, gündelik yaşamın yerleşik kurallarına ve geleneklerine bir başkaldırı niteliği taşıdığı için doğası gereği istikrarsız ve geçicidir. Karizmatik liderin ölümünden sonra hareketin süreklilik kazanabilmesi, takipçilerin ve idari kadronun çıkarlarının korunması için bu otoritenin "karizmanın rutinleşmesi" () sürecine girmesi gerekir. Bu süreç, sivil toplum ve devlet etkileşimi bağlamında karizmatik meşruiyetin kalıcı bir yapıya kavuşmasını sağlar.
Buna göre Weber’in "karizmanın rutinleşmesi" kavramıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Karizmatik meşruiyetin, ya veraset yoluyla geleneksel otoriteye ya da rasyonel kurallar ve bürokrasi yoluyla yasal-rasyonel otoriteye dönüşerek kurumsallaşmasıdır.Cevap
- BKarizmatik liderin sivil toplumu devlet aygıtına karşı harekete geçirerek tüm bürokratik kurumları tasfiye etmesi ve rasyonelleşmeyi tamamen durdurmasıdır.
- CYasal-rasyonel bir devlet yapısının, toplumsal kriz anlarında halkın duygusal desteğini kazanarak yeniden karizmatik bir nitelik kazanması ve rasyonel kuralları askıya almasıdır.
- DMeşru otoritenin (), fiziksel zorlama ve şiddet araçlarını () kullanarak sivil toplumu baskı altına alması ve rasyonel bir meşruiyet zemininden kopmasıdır.
- ESivil toplumun rasyonel örgütlenmesi sonucunda, devletin geleneksel bağlarından koparak tamamen teknik bir yönetim mekanizmasına ve "demir kafese" dönüşme evresidir.
Cevap
Karizmanın rutinleşmesi, karizmatik otoritenin ya veraset/gelenek yoluyla geleneksel otoriteye ya da rasyonel kurallar ve bürokrasi yoluyla yasal-rasyonel otoriteye evrilerek kurumsallaşmasıdır.
Karizmatik otorite, liderin karizmasına dayalı kişisel bir bağdır. Ancak bu yapı ekonomik ve idari olarak sürdürülebilir değildir. Liderden sonra sistemin devam etmesi için otoritenin ya geleneksel bir veraset sistemine (geleneksel otorite) ya da yazılı kurallar ve bürokratik bir memuriyet yapısına (yasal-rasyonel otorite) dönüşmesi gerekir. Bu kurumsallaşma sürecine Weber 'karizmanın rutinleşmesi' adını verir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karizmanın Rutinleşmesi (Routinization of Charisma)