Soru

Zorluk: Çok zorTemel Hak ve Hürriyetlerin Durdurulması ve Çekirdek Haklar

1982 Anayasası’nın 15. maddesinin ikinci fıkrasında; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi dokunulamayacak olan 'çekirdek haklar' (sert çekirdek alan) tahdidi olarak sayılmıştır. Bu düzenleme, devletin en kritik dönemlerde dahi aşamayacağı hukuki sınırı temsil etmektedir.

Buna göre, Anayasa'nın 15. maddesinde öngörülen güvenceler ve bu haklara tanınan anayasal istisnalar birlikte değerlendirildiğinde; olağanüstü yönetim usullerinin uygulandığı bir dönemde gerçekleştirilen aşağıdaki eylemlerden hangisi 'çekirdek alan' ihlali teşkil etmez?

  1. Savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümlerCevap
  2. B
    Kişinin suçluluğu mahkeme kararıyla saptanıncaya kadar, yürütülen idari bir soruşturma kapsamında 'suçlu' olarak ilan edilmesi
  3. C
    Bir kişinin dini inançlarını ve siyasi düşüncelerini açıklamaya zorlanmasını öngören bir düzenleme yapılması
  4. D
    Suçun işlendiği tarihte kanunda suç olarak tanımlanmayan bir fiil nedeniyle kişiye ceza verilmesi
  5. E
    Tıbbi zorunluluk bulunmadığı halde, kamu güvenliği gerekçesiyle kişinin maddi bütünlüğüne müdahale edilmesi

Cevap

Savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler, Anayasa'nın 15. maddesinde yaşama hakkının dokunulamazlığına getirilen tek ve özel istisnadır.
1982 Anayasası'nın 15. maddesinin 2. fıkrasına göre; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde yaşama hakkı çekirdek haklar arasında sayılmış olsa da, 'savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler' bu korumanın dışında bırakılmıştır. Dolayısıyla bu durum, çekirdek alanın anayasal bir sınırını teşkil eder ve ihlal sayılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 15. maddesindeki çekirdek haklar listesinin analizi.
Yaşama hakkı, maddi/manevi bütünlük, masumiyet karinesi, suç ve cezaların geçmişe yürümemesi, din ve vicdan hürriyeti çekirdek haklardır.
Olağanüstü hallerde hangi hakların mutlak koruma altında olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Yaşama hakkına ilişkin özel parantez içi hükmün incelenmesi.
Metinde 'savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında' ifadesi yer almaktadır.
Bu ifade, yaşama hakkının çekirdek hak statüsünde olmasına rağmen, savaş hukukuna uygunluk halinde bir istisnası olduğunu gösterir.
3
Seçeneklerin bu istisna ve mutlak yasaklar çerçevesinde değerlendirilmesi.
Savaş hukukuna uygun fiillerden kaynaklanan ölümler, anayasal metnin kendisi tarafından ihlal kapsamı dışında tutulmuştur.
Çekirdek alan ihlali teşkil etmeyen durumu tespit etmek için anayasal istisnayı bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasa Madde 15 ve Çekirdek Hakların İstisnaları

İpuçları

1
Anayasa'nın 15. maddesinin ikinci fıkrasındaki parantez içi istisnaya odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Çekirdek hakların Jellinek'in negatif statü hakları ile olan ilişkisini ve AİHS Madde 15 ile benzerliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla