Toplumsal değişmeyi açıklayan çatışmacı kuramlar, toplumun doğası gereği sürekli bir gerilim ve değişim içerisinde olduğunu savunur. Bu bağlamda, Karl Marx'ın ekonomik determinizme dayalı yaklaşımı ile Ralf Dahrendorf'un çatışmacı modeli arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Marx çatışmanın kaynağını üretim araçlarının mülkiyetine dayalı ekonomik sınıflarda görürken; Dahrendorf çatışmayı kurumlar içindeki otorite ilişkilerine ve hiyerarşik pozisyonlara dayandırır.Cevap
- BHer iki kuramcı da toplumsal değişmenin temelinde ortak değerler etrafında sağlanan toplumsal uzlaşının ve sistem dengesinin korunmasını görmektedir.
- CMarx otorite ilişkilerini değişimin temel motoru olarak kabul ederken; Dahrendorf sadece ekonomik altyapının diyalektik işleyişinin değişimi kaçınılmaz kıldığını savunur.
- DToplumsal değişme, sistemin kendi içindeki öğelerin birbiriyle olan uyumlu işleyişi sayesinde gerçekleşen ve statükoyu güçlendiren evrimsel bir süreçtir.
- EDahrendorf toplumsal değişmeyi sınıf bilincinin gelişmesine bağlı devrimsel bir kopuş olarak görürken; Marx değişimi sadece yavaş ve planlı reformlarla açıklar.
Cevap
Marx çatışmanın kaynağını üretim araçlarının mülkiyetine dayalı ekonomik sınıflarda görürken; Dahrendorf çatışmayı kurumlar içindeki otorite ilişkilerine ve hiyerarşik pozisyonlara dayandırır.
Doğru seçenek, her iki kuramcının çatışmanın kaynağına dair önerdiği temel farkı doğru yansıtmaktadır. Marx, tarihsel maddecilik çerçevesinde çatışmayı ekonomik üretim araçlarının mülkiyetine (sınıf) bağlarken; Dahrendorf, Weberyan bir etkileşimle, modern toplumlarda çatışmanın temel kaynağının kurumlar içindeki otorite (yöneten-yönetilen) ilişkileri olduğunu savunur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Çatışmacı kuramda ekonomik determinizm (Marx) ile otorite ilişkileri (Dahrendorf) ayrımı.
Tahmini Süre:1m 15s