Examkin

Soru

Zorluk: ZorKentin Ekonomik ve İdari Kriterleri

Türkiye'de yerleşmelerin "kent" olarak tanımlanmasında kullanılan idari ve ekonomik ölçütler her zaman birbiriyle örtüşmeyebilir. Örneğin; 53935393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca nüfusu 5.0005.000 ve üzerinde olduğu için belediye teşkilatı kurulan (idari statü kazanan) bir yerleşmede, ekonomik faaliyetlerin hâlâ büyük oranda tarıma dayalı olması mümkündür.

Buna göre, kentin "idari" ve "ekonomik" kriterleri arasındaki temel farkı aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde yansıtmaktadır?

  1. İdari kriterler yerleşmenin yasal statüsünü ve mülki taksimattaki konumunu esas alırken; ekonomik kriterler iş bölümünün derinliğini ve üretimin tarım dışı sektörlerde yoğunlaşmasını temel alır.Cevap
  2. B
    İdari kriterler yerleşmedeki sosyal hareketliliği ve yaşam tarzını belirlerken; ekonomik kriterler 53935393 sayılı kanunda belirtilen nüfus alt sınırlarının aşılmasını zorunlu kılar.
  3. C
    Bir yerleşmenin belediye statüsüne kavuşması, o yerleşmenin ekonomik açıdan kentsel hizmetler ve sanayi üretimi kapasitesine ulaştığının yasal olarak tescil edilmesi anlamına gelir.
  4. D
    Ekonomik kriterler yerleşmenin mutlaka bir "yönetsel merkez" (ilçe veya il merkezi) olmasını şart koşarken; idari kriterler sadece kişi başına düşen tarımsal üretim miktarını esas alır.
  5. E
    442442 sayılı Köy Kanunu'nda yer alan nüfus gruplandırmaları, yerleşmelerin üretim biçimlerine ve uzmanlaşma düzeylerine göre yapılmış işlevsel bir sınıflandırmadır.

Cevap

İdari kriterler yerleşmenin yasal statüsünü ve mülki taksimattaki konumunu esas alırken; ekonomik kriterler iş bölümünün derinliğini ve üretimin tarım dışı sektörlerde yoğunlaşmasını temel alır.
Doğru cevap olan ifade, kentin iki farklı boyutunu net bir şekilde ayırır: İdari boyut, devletin yasal düzenlemeleri ve sınırlarıyla (statü) ilgilidir. Ekonomik boyut ise o mekanda yaşayan insanların ne iş yaptığı, üretimin hangi sektörlerde yoğunlaştığı ve toplumsal iş bölümünün ne kadar karmaşıklaştığı ile ilgilidir. Bu ayrım, Türkiye'deki 'kasaba' veya 'tarım kenti' olgularını anlamak için kritiktir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari kriterlerin analiz edilmesi
İdari kriterler; 53935393 sayılı Belediye Kanunu veya 442442 sayılı Köy Kanunu gibi yasal metinlere dayanır. Bir yerin belediye olması veya ilçe merkezi olması idari bir karardır.
Yerleşmenin yasal kimliğini belirleyen unsurları saptamak gerekir.
2
Ekonomik kriterlerin analiz edilmesi
Ekonomik kriterler; yerleşmedeki baskın faaliyet türüne (sanayi, ticaret, hizmet) ve iş bölümüne bakar. Tarım dışı üretimin baskınlığı esastır.
Yerleşmenin üretim ve geçim yapısını belirleyen unsurları saptamak gerekir.
3
İki kriter arasındaki temel ayrımın saptanması
Yasal statü (idari) ile işlevsel yapı (ekonomik) arasındaki fark, kentsel dönüşümün niteliğini belirler. Bir yerleşme kağıt üzerinde (idari olarak) kent olup, işlevsel olarak (ekonomik olarak) kırsal özellikler taşıyabilir.
Soruda istenen 'temel farkı' netleştirmek için karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

İdari kriterler (yasal/nüfus odaklı) ile ekonomik kriterler (üretim/iş bölümü odaklı) arasındaki işlevsel ayrım.

Daha Fazla Pratik

Kentleşme ile kentlileşme arasındaki farkı, davranışsal ve kültürel kriterler üzerinden inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kentin Ekonomik ve İdari Kriterleri

Bu konudan daha fazla soru