Olağanüstü hal (OHAL) yönetimi ve bu süreçte yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine (CBK) ilişkin 1982 Anayasası'ndaki güncel düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, olağan dönem kararnamelerinin aksine kişi hakları ve siyasi hakları da düzenleyebilir ve bu kararnamelerin çıkarılması için Meclis'ten yetki kanunu alınması gerekmez.Cevap
- BSavaş, seferberlik veya ayaklanma gibi durumlarda Cumhurbaşkanı, 'sıkıyönetim' ilan ederek kamu düzenini sağlama yetkisini askeri komutanlıklara devredebilir.
- CAnayasa Mahkemesi, OHAL döneminde çıkarılan kararnamelerin hem şekil hem de esas bakımından Anayasa’ya uygunluğunu denetleme yetkisine sahiptir.
- DOlağanüstü hal ilan edildikten sonra TBMM, Cumhurbaşkanının talebiyle süreyi her defasında altı ayı geçmemek üzere uzatabilir.
- ECumhurbaşkanı, olağanüstü hal ilan etme yetkisini ancak Bakanlar Kurulu'nun kararı ve Milli Güvenlik Kurulu'un olumlu görüşü üzerine kullanabilir.
Cevap
Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, olağan dönem kararnamelerinin aksine kişi hakları ve siyasi hakları da düzenleyebilir ve bu kararnamelerin çıkarılması için Meclis'ten yetki kanunu alınması gerekmez.
Doğru ifade, OHAL CBK'larının olağan dönem CBK'larından farklı olarak 'kişi hakları ve ödevleri' ile 'siyasi haklar ve ödevler' bölümlerinde yer alan hakları da düzenleyebilmesi ve bu işlem için yasama organından bir 'yetki kanunu' (authorization law) alınmasına gerek olmamasıdır. Bu, 2017 anayasa değişikliklerinin getirdiği en temel yetki genişletmelerinden biridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
OHAL Kararnamelerinin Hukuki Rejimi ve Sınırları