Bir sivil toplum kuruluşu, kitleleri peşinden sürükleyen ve olağanüstü kişisel yeteneklere sahip olduğuna inanılan bir kurucu lider etrafında şekillenmiştir. Ancak liderin ani vefatının ardından, örgütün dağılmasını önlemek isteyen takipçileri bir tüzük hazırlayarak kuralları yazılı hâle getirmiş, hiyerarşik bir yönetim kurulu oluşturmuş ve yeni yöneticilerin liyakat esasına göre atanmasını karara bağlamıştır.
Buna göre, Max Weber'in sosyolojik yaklaşımı dikkate alındığında, bu örgütte yaşanan yönetimsel dönüşüm süreci aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
- Karizmatik otoritenin rutinleşerek yasal-rasyonel otorite biçimine dönüşmesiCevap
- BÖrgütsel yapıda mekanik dayanışmadan, karmaşık işbölümüne dayalı organik dayanışmaya geçilmesi
- CHareketin ekonomik temelli bir sınıf çatışmasından ziyade, saygınlığa dayalı bir statü grubuna evrilmesi
- DÖrgütün açık işlevlerinin zamanla yerini toplumsal yapıyı koruyan gizli işlevlere bırakması
- EToplumsal dengeyi sağlayan yapısal bütünleşmenin, yerini eşitsizlik üreten çatışmacı bir sürece bırakması
Cevap
Max Weber'in otorite tipolojisine göre, liderin olağanüstü niteliklerine dayanan yönetimin zamanla kurumsallaşarak yazılı kurallara ve liyakate dayalı bir yapıya bürünmesini ifade eden 'Karizmatik otoritenin rutinleşerek yasal-rasyonel otorite biçimine dönüşmesi' doğru cevaptır.
Max Weber'e göre karizmatik otorite, liderin olağanüstü niteliklerine duyulan inanca dayanır ve doğası gereği istikrarsızdır. Lider öldüğünde veya gücünü kaybettiğinde otorite krizi yaşanır. Örgütün devam edebilmesi için bu karizmanın kurumsallaşması gerekir; buna 'karizmanın rutinleşmesi' (veya sıradanlaşması) denir. Sorudaki senaryoda takipçilerin tüzük hazırlayıp, yazılı kurallar, hiyerarşi ve liyakat ilkelerini benimsemesi, otoritenin kişisellikten çıkarak 'yasal-rasyonel otorite' biçimine, yani modern bürokratik yapıya büründüğünün kesin bir göstergesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karizmanın Rutinleşmesi ve Otorite Tipleri