Soru

Zorluk: OrtaBaskı Grupları ve Siyasi Parti Karşılaştırması

Siyasal sistemin 'girdi' (input) sürecinde hayati roller üstlenen siyasi partiler ile baskı grupları, toplumsal taleplerin formüle edilmesi ve sisteme iletilmesinde farklı yöntem ve amaçlara sahiptir. Buna göre, siyasi partiler ile baskı grupları arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Siyasi partilerin temel amacı siyasal iktidarı ele geçirmek veya ona ortak olmak iken; baskı gruplarının amacı iktidarı dışarıdan etkileyerek kendi lehlerine karar alınmasını sağlamaktır.Cevap
  2. B
    Baskı grupları toplumun genelini ilgilendiren geniş ve kapsamlı bir siyasal program sunarken; siyasi partiler sadece belirli ve dar bir çıkarın savunuculuğunu yaparlar.
  3. C
    Siyasi partiler sadece 'çıkar açıklama' (interest articulation) işlevini yerine getirirken; baskı grupları bu talepleri 'çıkar birleştirme' (interest aggregation) sürecine tabi tutarlar.
  4. D
    Baskı grupları siyasal sorumluluk üstlenerek hükümet etme hedefi güderken; siyasi partiler sadece lobicilik faaliyetleriyle sınırlı kalırlar.
  5. E
    Siyasi partiler sivil toplum örgütü statüsünde faaliyet gösterirken; baskı grupları anayasal olarak doğrudan devlet aygıtının bir parçası olarak tanımlanırlar.

Cevap

Siyasi partilerin temel amacı siyasal iktidarı ele geçirmek veya ona ortak olmak iken; baskı gruplarının amacı iktidarı dışarıdan etkileyerek kendi lehlerine karar alınmasını sağlamaktır.
Doğru yanıt olan seçenek, siyasi partiler ile baskı grupları arasındaki en temel ayrım noktasını vurgulamaktadır. Siyasi partiler, programlarını uygulamak için seçimlere girerek siyasal iktidarı doğrudan kullanmayı veya koalisyonlar aracılığıyla paylaşmayı amaçlarlar. Buna karşın baskı grupları, kimin iktidarda olduğundan ziyade iktidarın aldığı kararların kendi çıkarlarıyla uyumlu olmasıyla ilgilenirler ve yönetime talip olmazlar.

Adım Adım Çözüm

1
Aktörlerin temel amaçlarını belirle.
Siyasi partilerin seçimler yoluyla yönetime gelme hedefi olduğu, baskı gruplarının ise böyle bir hedefinin olmadığı saptandı.
İki yapıyı birbirinden ayıran en temel unsur iktidara olan yaklaşımlarıdır.
2
İşlevsel farkları karşılaştır.
Siyasi partilerin talepleri birleştirip genel politikalara dönüştürdüğü (çıkar birleştirme), baskı gruplarının ise talepleri dile getirdiği (çıkar açıklama) belirlendi.
Almond ve Powell gibi kuramcıların işlevsel ayrımı bu farka dayanır.
3
Sorumluluk düzeylerini analiz et.
Partilerin aldıkları kararların siyasi sorumluluğunu üstlendiği, baskı gruplarının ise dışarıdan etki yaparak sorumluluk almadığı görüldü.
Yönetme ve denetleme arasındaki fark sorumluluk kavramıyla netleşir.

Anahtar Kavram

İktidarı Ele Geçirme vs. İktidarı Etkileme

Daha Fazla Pratik

Baskı gruplarının iktidarı etkilemek için kullandığı yöntemler (lobicilik, propaganda, grev vb.) konusunu tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla