Sosyolojik açıdan toplumsal değişme; toplumsal yapıyı, sosyal kurumları ve toplumsal ilişkiler ağını zaman içerisinde dönüştüren süreçlerin genel adıdır. Değişme, her toplumun kaçınılmaz bir gerçeği olmakla birlikte, bu sürece dair teorik yaklaşımlar belirli kavramsal ayrımlar üzerine inşa edilmiştir.
Buna göre, toplumsal değişmenin genel özellikleri ve kavramsal çerçevesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi sosyolojik olarak hatalıdır?
- AToplumsal değişme, toplumun bir kesitinde veya kurumunda meydana gelen farklılaşmanın zincirleme bir reaksiyonla diğer alanları da etkilediği çok boyutlu bir süreçtir.
- BMaddi kültürdeki değişme hızının manevi kültürün uyum kapasitesini aşması sonucunda ortaya çıkan yapısal uyumsuzluk, değişmenin kurumsal düzeydeki yansımasıdır.
- Toplumsal değişme, her zaman toplumsal yapının daha karmaşık, farklılaşmış ve yetkin bir örgütlenme biçimine doğru ilerlemesini ifade ettiğinden 'toplumsal gelişme' kavramıyla kuramsal olarak özdeştir.Cevap
- DDeğişmenin hızı ve doğrultusu üzerinde; teknolojik buluşlar, fiziki çevre şartları, nüfus hareketleri ve toplumun dış dünyaya açıklık derecesi belirleyici rol oynar.
- EToplumsal değişme 'nötr' (değerden bağımsız) bir süreci tanımlarken; ilerleme, gelişme ve büyüme gibi kavramlar belirli bir yöne ve olumlu bir amaca işaret eden değer yüklü nitelikler taşır.
Cevap
Toplumsal değişmenin her zaman daha ileri ve karmaşık bir aşamaya doğru olduğunu varsayan ve onu 'toplumsal gelişme' ile özdeş kılan ifade sosyolojik olarak yanlıştır.
Toplumsal değişme kavramı, toplumsal yapıdaki dönüşümleri tanımlayan analitik ve nötr bir kategoridir. Bu kavram, toplumsal yapının daha ileri veya karmaşık bir aşamaya gideceğini garanti etmez; aksine gerileme, çözülme veya yıkılma süreçlerini de kapsar. Oysa 'toplumsal gelişme' veya 'ilerleme', değişimin belirli bir yönde ve olumlu bir amaca doğru olduğunu varsayan değer yüklü kavramlardır. Bu nedenle toplumsal değişmeyi her zaman gelişme ile özdeş saymak kavramsal bir hatadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal Değişmenin Nötr Karakteri ve Kavramsal Ayrımı
Daha Fazla Pratik
Toplumsal değişmeyi etkileyen içsel ve dışsal faktörlerin (fiziki çevre, teknoloji, ideoloji) rollerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s