Soru

Zorluk: ZorToplumsal Bütünleşme ve Çözülme

Emile Durkheim’ın toplumsal bütünleşme kuramına göre, modern toplumlarda iş bölümü kural olarak parçalar arası karşılıklı bağımlılığı artırarak "organik dayanışmayı" tesis eder. Ancak Durkheim, özellikle hızlı endüstrileşme dönemlerinde artan uzmanlaşmaya rağmen toplumsal uyumun sağlanamadığı ve yapısal bir çözülme durumu olan "anomi"nin baş gösterdiği tarihsel kesitlere dikkat çeker.

Durkheimcı perspektiften bakıldığında, iş bölümünün organik dayanışma üretmek yerine anomik bir çözülmeye (kuralsızlığa) yol açmasının temel yapısal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bireylerin doğuştan getirdikleri yetenekler ile toplumsal hiyerarşide onlara dayatılan mesleki statüler arasındaki uyumsuzluğun kalıcı bir hal alması
  2. Ekonomik ve işlevsel farklılaşmanın çok hızlı gerçekleşmesi sonucunda, yeni oluşan organlar arasındaki ilişkileri düzenleyecek ahlaki ve hukuki kuralların aynı hızda geliştirilememesiCevap
  3. C
    Sanayileşme süreciyle birlikte üretim araçlarının mülkiyetine sahip olanlar ile olmayanlar arasındaki sınıf çatışmasının keskinleşmesi
  4. D
    Kolektif bilincin zayıflamasıyla birlikte cezalandırıcı hukukun yerini onarıcı hukukun almasının, toplumsal sapma üzerindeki caydırıcılığı ortadan kaldırması
  5. E
    Maddi kültür unsurlarındaki teknolojik ilerlemelerin, manevi kültür unsurları tarafından zamanında içselleştirilemeyerek toplumda bir kültürel gecikme yaratması

Cevap

Ekonomik ve işlevsel farklılaşmanın çok hızlı gerçekleşmesi sonucunda, yeni oluşan organlar arasındaki ilişkileri düzenleyecek ahlaki ve hukuki kuralların aynı hızda geliştirilememesidir.
Durkheim'a göre anomi (kuralsızlık), sanayileşme ve pazarın genişlemesi gibi yapısal değişimlerin çok hızlı yaşanması nedeniyle, farklılaşan toplumsal organlar (örneğin sermaye ve emek veya farklı meslek grupları) arasındaki ilişkileri koordine edecek normların, ahlaki kuralların ve hukuki altyapının henüz oluşamamasından kaynaklanır. Kural boşluğu, dayanışma yerine çatışma ve çözülme üretir.

Adım Adım Çözüm

1
Durkheim'ın 'anomik iş bölümü' kavramının temel dayanağını tespit etme
Anomi, kuralsızlık veya kural yokluğu anlamına gelir. Bu kavram normatif düzenin zayıflamasıyla ilgilidir.
Soruda anomik çözülmenin temel yapısal nedeninin bulunması istenmektedir.
2
Organik dayanışmanın neden kurulamadığını analiz etme
Hızlı toplumsal değişme dönemlerinde, ekonomik işlevler büyük bir hızla farklılaşırken, bu işlevleri birbirine bağlayacak olan ortak ahlak ve normlar aynı hızda oluşamaz.
Durkheim'a göre kurumlar arası ilişkiler yeterince temas ve süreklilik içermediğinde entegrasyonu sağlayacak düzenleyici kurallar eksik kalır.
3
Seçenekleri sosyolojik kuramlarla eşleştirerek eleme yapma
Yetenek/statü uyumsuzluğu 'zoraki iş bölümü'nü, sınıf çatışması Marksist kuramı, kültürel gecikme Ogburn'u yansıtır.
Doğru cevabın doğrudan Durkheim'ın anomik iş bölümü tanımı olan 'hızlı dönüşüm karşısında kuralların eksik kalması' ifadesini içermesi gerekir.

Anahtar Kavram

Anomik İş Bölümü ve Toplumsal Çözülme
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla