Soru

Zorluk: OrtaMahalli İdareler: İl Özel İdaresi

Anayasa'nın yerel yönetimlere ilişkin ilkeleri çerçevesinde, il sınırları içindeki mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamakla görevli olan il özel idaresinin hukuki yapısı ve organları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İl özel idaresi, merkezi idareden bağımsız bir karar alma mekanizmasına, kendine ait bir bütçeye ve ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
  2. İl özel idaresinin yürütme ve aynı zamanda danışma işlevlerini yerine getiren temel organı, valinin başkanlığında toplanan il idare kuruludur.Cevap
  3. C
    İl özel idaresinin en yüksek karar organı olan il genel meclisinin üyeleri, kanunla belirlenen usullere göre doğrudan halk tarafından seçilmektedir.
  4. D
    Vali, hem devlet tüzel kişiliğini ilde temsil eden en yüksek mülki idare amiri hem de il özel idaresinin başı ve kanuni temsilcisidir.
  5. E
    İl encümeninin meclis üyeleri arasından seçilen kısmı, il genel meclisi tarafından her yıl yenilenmek üzere bir yıllığına gizli oyla belirlenir.

Cevap

İl özel idaresinin danışma ve yürütme organının 'il idare kurulu' olduğunu iddia eden seçenektir. Doğru organ 'il encümeni' olmalıdır.
Soruda il özel idaresine ilişkin yanlış olan ifade sorulmaktadır. İl özel idaresinin yürütme ve danışma organı 'il encümeni'dir. 'İl idare kurulu' ise mahalli idarelerin değil, doğrudan merkezi idarenin taşra teşkilatında yer alan genel idarenin bir organıdır. Bu iki kurumun isimleri sıklıkla karıştırılsa da kanuni statüleri ve hizmet ettikleri kamu tüzel kişilikleri (il özel idaresi vs. devlet) tamamen birbirinden farklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki 'il özel idaresi' kavramına ve 'hangisi yanlıştır' ifadesine dikkat edilir.
İl özel idaresinin yasal özellikleri ve organları (Vali, İl Genel Meclisi, İl Encümeni) taranır.
Yanlış olan bilgiyi bulmak için organların görevleri ve kurumsal aidiyetleri teyit edilmelidir.
2
Seçeneklerdeki organ isimleri ve bu organların hangi tüzel kişiliğe ait olduğu analiz edilir.
Bir seçenekte il özel idaresinin yürütme ve danışma organı olarak 'il idare kurulu' gösterilmiştir.
İsim benzerliğinden yararlanılarak oluşturulmuş yaygın bir çeldiricidir.
3
İl idare kurulu ile il encümeni arasındaki hukuki fark tespit edilir.
İl idare kurulunun merkezi idareye (devlet tüzel kişiliğine), il encümeninin ise yerinden yönetime (il özel idaresi kamu tüzel kişiliğine) ait olduğu sonucuna varılır.
Hukuki olarak yanlış olan yargının bulunduğu seçenek kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresi Organları ile Merkezi İdare Taşra Teşkilatı Organlarının Ayrımı
Bu soruyu puanla