William Ogburn tarafından geliştirilen 'Kültürel Gecikme' (Cultural Lag) kuramı, modern toplumların yaşadığı değişim süreçlerini anlamlandırmada temel bir yaklaşımdır. Bu kurama göre, maddi kültür ögeleri (teknoloji, araç-gereç, fiziksel yapılar) manevi kültür ögelerine (değerler, hukuk, normlar, gelenekler) kıyasla çok daha hızlı bir değişim hızı sergilemektedir. Bu hız farkı, iki unsur arasında bir uyumsuzluk ve toplumsal gerilim dönemi yaratmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapıda ortaya çıkan bir 'kültürel gecikme' durumuna en uygun örnektir?
- Yapay zeka teknolojilerinin iş hayatında hızla yaygınlaşmasına karşın, bu teknolojilerin kullanımından doğabilecek etik sorunları ve sorumlulukları belirleyecek yasal mevzuatın henüz oluşturulamamış olmasıCevap
- BBireyin içinde yaşadığı toplumun değerlerini, normlarını ve toplumsal rollerini çocukluk döneminden itibaren içselleştirerek o toplumun etkin bir üyesi haline gelmesi süreci
- CFarklı coğrafyalardan gelen iki topluluğun ticaret yoluyla etkileşime girmesi sonucunda, her iki toplumun da yemek kültüründe ve giyim tarzında karşılıklı değişimlerin yaşanması
- DSanayileşme ile birlikte geleneksel geniş aile yapısının yerini çekirdek aileye bırakması ve bu yeni aile formunun toplumsal işbölümü ile tam bir uyum içinde işlemesi
- EToplumun sahip olduğu köklü dinsel inançların ve ahlaki değerlerin, yeni üretim tekniklerinin ve makineleşmenin toplumda kabul görmesini doğrudan kolaylaştırması ve desteklemesi
Cevap
Yapay zeka teknolojilerinin yayılmasına karşın yasal mevzuatın eksikliği, maddi kültürün manevi kültürden hızlı değiştiği 'kültürel gecikme' durumuna örnektir.
Doğru seçenek, maddi bir unsur olan yapay zeka teknolojisinin toplumda yer bulmasına karşın, manevi bir unsur olan hukuk sisteminin (yasal mevzuat) bu hıza yetişemediğini belirtmektedir. Bu durum, Ogburn'un kuramındaki 'maddi kültürün manevi kültürü geride bırakması' ilkesine tam olarak uymaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kültürel Gecikme (William Ogburn)