Soru

Zorluk: Çok zorMahalli İdarelerin Gider Kalemleri

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 60. maddesi ile 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 43. maddesinde mahalli idarelerin gider kalemleri tahdidi olmamakla birlikte temel başlıklar halinde sayılmıştır. Bu giderlerin bir kısmı personelin özlük hakları veya borç ödemeleri gibi 'zorunlu' nitelikteyken, bir kısmı ise hizmetin gereğine göre idarenin takdirine bağlı 'isteğe bağlı' harcamalardır.

Buna göre, mahalli idarelerin bütçe disiplini ve kanuni düzenlemeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi mahalli idareler için bir 'gider' (harcama) kalemi olarak değil, doğrudan bir 'öz gelir' kalemi olarak düzenlenmiştir?

  1. A
    Belediye hizmetleriyle ilgili olarak kamuoyu görüşünü belirlemek amacıyla yapılan anket ve araştırma giderleri
  2. Teknik altyapı hizmetlerinin inşası dolayısıyla 2464 sayılı Kanun uyarınca mülk sahiplerinden tahsil edilen harcamalara katılma paylarıCevap
  3. C
    Mahalli idare birliklerine ödenen yıllık üyelik aidatları ile bu birliklerle yürütülen ortak projelerin belediye payı
  4. D
    Belediye borçlanmalarına ilişkin olarak dönemsel olarak ödenmesi gereken anapara geri ödemeleri ve faiz yükümlülükleri
  5. E
    Belediye personeline mevzuat uyarınca ödenen sosyal denge tazminatları, ikramiyeler ve kıdem tazminatı karşılıkları

Cevap

Altyapı hizmetleri karşılığında ilgililerden alınan harcamalara katılma payları, bir gider değil, mahalli idarelerin öz gelir kalemidir.
Harcamalara katılma payları (yol, su, kanalizasyon), 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda düzenlenen ve belediyenin teknik altyapı yatırımları yapması durumunda bu hizmetten yararlanan mülk sahiplerinden tahsil ettiği bir 'gelir' kalemidir. 5393 sayılı Kanun'un 60. maddesinde 'katılma payı' belediyenin başka kurumlara (örn. birliklere) ödediği bir gider olarak geçse de, 'harcamalara katılma payları' teknik bir terim olarak öz gelirleri ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal Çerçevenin Belirlenmesi
5393 sayılı Belediye Kanunu (Madde 60) ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu (Madde 43) giderleri; 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ise gelirleri düzenler.
Gider ve gelir ayrımını yapmak için temel mevzuatın bilinmesi gerekir.
2
Gider Kalemlerinin İncelenmesi
Personel giderleri, borç ödemeleri, birlik aidatları ve kamuoyu araştırmaları ilgili kanunlarda açıkça 'gider' olarak sayılmıştır.
Seçeneklerdeki harcama unsurlarının yasal statüsünü doğrulamak.
3
Kavramsal Ayrımın Yapılması
'Harcamalara katılma payları' ifadesi, belediyenin yaptığı bir harcamayı değil, yaptığı harcama karşılığında vatandaşın ödediği 'geliri' ifade eder.
Terim benzerliğinden kaynaklanan (katılma payı/katılım payı) yanılgıyı gidermek.
4
Zorunlu ve İsteğe Bağlı Ayrımının Kontrolü
Kamuoyu araştırması ve temsil giderleri isteğe bağlıdır; personel ve borç ödemeleri ise zorunlu giderlerdir.
Soruda istenen ek kategorizasyonu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Mahalli idarelerde gider kalemleri ile öz gelir kalemlerinin (özellikle harcamalara katılma paylarının) ayırt edilmesi.
Bu soruyu puanla