Sürdürülebilir çevre yönetimi ve doğa koruma stratejilerinin belirlenmesinde, ekolojik birimlerin doğru tanımlanması ve bu birimler arasındaki etkileşimlerin analiz edilmesi esastır. Bir havza yönetim planı taslağında yer alan aşağıdaki tanımlamalar dikkate alındığında;
I. Belirli bir coğrafi alanda yaşayan, kendi aralarında gen alışverişi yapabilen aynı türe ait bireylerin oluşturduğu dinamik topluluk.
II. Aynı yaşam alanını paylaşan, birbirleriyle çeşitli düzeylerde etkileşim içerisinde bulunan farklı türlere ait popülasyonların oluşturduğu biyotik bütün.
Bu ekolojik düzeylerle ilgili olarak aşağıda yapılan değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- I. tanımlama 'popülasyon' birimini, II. tanımlama ise 'komünite' birimini ifade eder; komünite düzeyinde popülasyondan farklı olarak türler arası rekabet ve karşılıklı bağımlılık gibi biyotik etkileşimler ön plana çıkar.Cevap
- BII. tanımlama ile ifade edilen birim 'ekosistem' olarak adlandırılır; bu düzeyin sınırları çizilirken iklim, toprak ve su gibi abiyotik faktörlerin popülasyonlar üzerindeki etkisi temel belirleyicidir.
- CI. birim 'komüniteyi', II. birim 'popülasyonu' temsil eder; tür içi rekabetin en yoğun olduğu ve genetik çeşitliliğin tür düzeyinde korunduğu birim yalnızca II. maddedeki yapıdadır.
- DI. birimi oluşturan canlılar 'ekolojik niş' kavramı ile özdeşleşirken; II. birimi oluşturan farklı türlerin tamamının aynı yaşam alanında bulunması bu birimin 'biyosfer' olduğunu kanıtlar.
- EI. birimdeki birey sayısının çevre direnci nedeniyle sınırlanması 'komünite' yapısının bozulduğunun kesin kanıtıdır; çünkü popülasyonlar her zaman organizasyon hiyerarşisinde komünitelerden daha üsttedir.
Cevap
I. tanımlama 'popülasyon' birimini, II. tanımlama ise 'komünite' birimini ifade eder; komünite düzeyinde popülasyondan farklı olarak türler arası rekabet ve karşılıklı bağımlılık gibi biyotik etkileşimler ön plana çıkar.
I numaralı tanım, aynı türden bireylerin oluşturduğu grubu (popülasyon) doğru bir şekilde tanımlarken; II numaralı tanım, farklı türlerin bir araya gelmesiyle oluşan topluluğu (komünite) tanımlamaktadır. Popülasyonda sadece aynı türün üyeleri arasındaki dinamikler (tür içi rekabet gibi) söz konusuyken, komünite düzeyine geçildiğinde türler arası etkileşimler (avlanma, parazitlik, rekabet vb.) sistemin temel dinamiğini oluşturur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ekolojik Organizasyon Düzeyleri (Popülasyon ve Komünite Ayrımı)
Daha Fazla Pratik
Ekolojik organizasyon düzeylerini çalışırken; 'Popülasyon < Komünite < Ekosistem < Biyom < Biyosfer' hiyerarşisini ve her basamakta sisteme hangi yeni unsurların (farklı türler, cansız çevre vb.) eklendiğini not alınız.
Tahmini Süre:1m 30s