Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı Döneminde Yerel Yönetimlerin Gelişimi

Osmanlı Devleti'nde Tanzimat sonrası idari modernleşmenin en önemli adımlarından biri olan 1864 tarihli Vilayet Nizamnamesi ile taşra teşkilatında "Meclis-i İdare-i Vilayet" (Vilayet İdare Meclisi) kurulmuştur. Bu meclisin yapısı, üyeleri ve hukuki niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Meclisin başkanlığı, vilayetin en üst mülki amiri olan vali tarafından yürütülür.
  2. B
    Defterdar, şer'iyye hakimi ve mektupçu gibi üst düzey memurlar meclisin doğal (tabii) üyeleridir.
  3. C
    Halk tarafından seçilen "müntahab" üyeler arasında hem Müslüman hem de gayrimüslim tebaa temsil edilir.
  4. Kendi bütçesi ve personeli bulunan, belediye hizmetlerini yürütmekle görevli bağımsız bir yerel yönetim tüzel kişiliğidir.Cevap
  5. E
    Vilayetteki cemaatlerin dini liderleri (metropolit, hahambaşı vb.) meclisin tabii üyeleri arasında yer alır.

Cevap

Meclisin kendi bütçesi ve personeli bulunan, belediye hizmetlerini yürütmekle görevli bağımsız bir yerel yönetim tüzel kişiliği olduğunu belirten seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1864 Vilayet Nizamnamesi ile kurulan Vilayet İdare Meclisi, valiye idari konularda yardımcı olan, danışma ve karar yetkileri bulunan bir taşra yönetim organıdır. Bu meclis, günümüzdeki belediye yönetimleri gibi bağımsız bir bütçesi, personeli veya tüzel kişiliği olan bir yerel yönetim birimi değildir. Osmanlı'da belediyelerin taşra düzeyinde hukuki bir kimlik kazanması 1877 Vilayet Belediye Kanunu ile gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
1864 Vilayet Nizamnamesi'nin amacını analiz et.
Tanzimat sonrası taşrada merkezi otoriteyi güçlendirirken yerel katılımı (temsili) sağlamak.
Meclis-i İdare-i Vilayet'in kuruluş felsefesini anlamak için gereklidir.
2
Meclis-i İdare-i Vilayet'in üye kompozisyonunu incele.
Vali (Başkan), tabii üyeler (Defterdar, Mektupçu, Hakim, Ruhani Reisler) ve seçilmiş üyeler (Müslüman ve Gayrimüslim).
Meclisin karma yapısını teyit etmek için gereklidir.
3
Meclisin hukuki statüsünü belediye yapılarıyla karşılaştır.
Bu meclis bir idari meclistir; belediye tüzel kişiliği ancak 1877 Vilayet Belediye Kanunu ile genel bir çerçeveye oturacaktır.
İdari meclisler ile belediye meclisleri arasındaki temel farkı ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Osmanlı taşra yönetiminde 1864 Vilayet Nizamnamesi ile kurulan meclislerin "karma temsil" (bürokratik + sivil) niteliği.
Bu soruyu puanla