Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorToplumsal Değişmeyi Etkileyen Faktörler

Bir toplumda şu süreçler gözlemlenmektedir:

I. Tarım alanlarının miras yoluyla parçalanması sonucu kırsalda geçim sıkıntısının artması.
II. Kırsaldan kente yönelen yoğun göçün kentlerde konut krizine ve gecekondu oluşumuna yol açması.
III. Kamu otoritesinin barınma sorununu çözmek amacıyla kentsel dönüşüm projelerini ve yasal düzenlemeleri yürürlüğe koyması.
IV. Kente yeni gelenlerin geleneksel aile değerleri ile modern kent yaşamının rasyonel kuralları arasında bir uyumsuzluk yaşaması.

Bu değişim süreci, toplumsal değişmeyi etkileyen faktörler ve ilgili sosyolojik kavramlar açısından analiz edildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. aşamada değişimi tetikleyen temel unsur, demografik ve ekonomik nitelikteki içsel (endojen) bir faktördür.
  2. B
    II. aşama, nüfus hareketliliğinin toplumsal yapının fiziki çevre ve yerleşim düzeni üzerindeki etkisini yansıtmaktadır.
  3. C
    III. aşama, toplumsal değişmenin 'serbest' bir süreçten 'planlı ve müdahaleci' bir sürece dönüştüğünün göstergesidir.
  4. D
    IV. aşamada yaşanan uyumsuzluk, maddi kültür unsurlarındaki değişime manevi kültürün ayak uyduramamasından kaynaklanan 'kültürel gecikme' durumuna örnektir.
  5. Bu değişim silsilesinin başlangıç noktası, dış dünyadan gelen bir 'kültürel yayılma' (difüzyon) etkisi olduğu için 'ekzojen' bir karakter taşımaktadır.Cevap

Cevap

Değişim silsilesinin başlangıç noktasının dış dünyadan gelen bir 'kültürel yayılma' etkisi olduğunu ve 'ekzojen' bir karakter taşıdığını belirten ifade yanlıştır.
Verilen senaryodaki değişim süreci, toplumun iç dinamikleri olan mülkiyet yapısı (miras hukuku) ve nüfus baskısı ile başlamıştır. Sosyolojide toplumun kendi içinden kaynaklanan bu tür değişim motorları 'endojen' (içsel) faktörler olarak adlandırılır. 'Ekzojen' (dışsal) faktörler ise savaşlar, istilalar veya dış dünyadan gelen 'difüzyon' (yayılma) etkilerini kapsar. Senaryoda herhangi bir dış etki belirtilmediği için başlangıcın ekzojen olduğunu savunan ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç faktörünü analiz et
Miras yoluyla toprakların bölünmesi ve nüfus artışı toplumun kendi iç dinamikleridir.
Toplumun dış dünyayla etkileşimi sonucu değil, kendi iç yapısı sonucu ortaya çıkmıştır (Endojen).
2
Zincirleme etkiyi ve yerleşim değişimini incele
Göç hareketi, fiziksel yapıda (kentleşme/gecekondu) bir değişime yol açmıştır.
Demografik faktörlerin fiziki çevre üzerindeki yansımasını tespit etmek gerekir.
3
Değişimin yönetim biçimini belirle
Devletin yasal müdahalesi 'planlı değişme' kategorisine girmektedir.
Kendiliğinden gelişen süreçten bilinçli ve amaçlı bir müdahaleye geçilmiştir.
4
Kültürel uyumu değerlendir
Yaşanan uyumsuzluk, Ogburn'un 'kültürel gecikme' kavramıyla örtüşmektedir.
Maddi yapıdaki (kent hayatı) hızın manevi yapıyı (değerler) geride bırakması durumudur.
5
Hatalı çıkarımı tespit et
Sürecin 'ekzojen' veya 'difüzyon' kaynaklı olduğu iddiası verilerle çelişmektedir.
Hiçbir aşamada dış dünyadan gelen bir kültür transferi veya dış zorlama belirtilmemiştir.

Anahtar Kavram

İçsel (Endojen) ve Dışsal (Ekzojen) Değişme Faktörlerinin Ayırımı
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Toplumsal Değişmeyi Etkileyen Faktörler

Bu konudan daha fazla soru