Soru

Zorluk: Çok zorMahalli İdareler: Büyükşehir Belediyesi

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında mahalli idareler içerisinde yer alan büyükşehir belediyelerinin kuruluşu, organlarının oluşumu ve ilçe belediyeleri ile olan hukuki münasebetleri 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu kanun hükümleri ve mevcut hukuki rejim dikkate alındığında, büyükşehir belediye yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Büyükşehir belediyesi kapsamındaki ilçe belediye meclisleri tarafından kabul edilen bütçeler, büyükşehir belediye meclisine gönderilir; meclis bu bütçeleri aynen veya değiştirerek büyükşehir bütçesiyle birlikte karara bağlar.Cevap
  2. B
    Toplam nüfusu 750.000750.000 sınırını aşan illerde büyükşehir belediyesi kurulması, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Cumhurbaşkanı kararı ile gerçekleşir.
  3. C
    Büyükşehir belediye encümeni; belediye başkanı, meclis üyeleri arasından seçilen üç üye ve belediye başkanı tarafından atanan genel sekreter dahil üç birim amiri olmak üzere toplam altı seçilmiş ve atanmış üyeden oluşur.
  4. D
    Büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye meclislerinin aldığı tüm kararları hukuka aykırılık gerekçesiyle yedi gün içinde ilgili meclise iade ederek yeniden görüşülmesini isteme yetkisine sahiptir.
  5. E
    Büyükşehir belediye meclisi; ilgili ildeki tüm ilçe belediye başkanları ile her ilçeden nüfus büyüklüğüne bakılmaksızın seçilen sabit üçer meclis üyesinden teşekkül eder.

Cevap

İlçe belediye meclisleri tarafından kabul edilen bütçelerin büyükşehir belediye meclisine gönderilmesi ve meclisin bu bütçeleri aynen veya değiştirerek büyükşehir bütçesiyle birlikte karara bağlaması ifadesi doğrudur.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 1414. maddesi, ilçe belediyeleri ile büyükşehir belediyesi arasındaki mali ilişkiyi düzenler. Bu maddeye göre ilçe belediye meclisleri bütçelerini hazırlayıp kabul ettikten sonra büyükşehir belediye meclisine sunarlar. Büyükşehir meclisi, yatırım programları ve nazım planlarla uyumu sağlamak amacıyla bu bütçeleri aynen kabul edebileceği gibi değiştirerek de onaylayabilir. Bu, Türk idari hukukunda vesayet makamına tanınmış nadir 'değiştirerek onama' yetkilerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyükşehir belediyesinin kuruluş usulünü kontrol et.
Kanunla kurulur.
5216 sayılı Kanun madde 4 gereği kuruluş ancak yasama tasarrufu ile mümkündür.
2
Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki bütçe ilişkisini analiz et.
Büyükşehir meclisi ilçe bütçelerini değiştirerek onaylayabilir.
Bu yetki, mahalli idareler arasındaki idari vesayet denetiminin en güçlü ve istisnai araçlarından biridir.
3
Encümen ve meclis oluşum sayılarını mevzuatla karşılaştır.
Encümen 5+55+5, meclis ise 1/51/5 oranına dayanır.
Büyükşehir belediyeleri, normal belediyelere (5393 sayılı Kanun) göre daha geniş kadrolu ve farklı nispi temsil esaslı organlara sahiptir.

Anahtar Kavram

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki idari vesayet ilişkisi ve bütçe denetimi.
Bu soruyu puanla